къекӀуэлӀэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(къокӀуалӀэ)
1. Зыгуэрым къыбгъэдыхьэн, гъунэгъу къыхуэхъун.
руподойти, подъехать, приблизиться к кому-чему-л.
- Махуиблыр дэкӀым мы щӀыпӀэм къекӀуалӀи, дыкъыздэжэнщ, - жиӀащ цыжьбанэм.— КӀэрашэ Тембот, Акъсырэ Залымхъан
2. КъэкӀуэн, зыкърегъэхьэлӀэн (зэӀущӀэм).
руприйти, явиться куда-л.
ТхьэлъэӀум цӀыху куэд къекӀуэлӀащ.
3. Зыгуэрым и деж къыщыувыӀэн.
руостановиться у кого-л.
- Сэ уэ гурыщхъуэ пхуэсщӀыну щытатэм, уи деж сыкъекӀуэлӀэнтэкъым, - жриӀащ и атэлыкъым Къамболэт.— ӀуэрыӀуатэ
Kitapta geçtiği hali
къекӀуэлӀэн (къокӀуалӀэ) неперех. гл. 1. подойти, подъехать, приблизиться к кому-чему-л. / Зыгуэрым къыбгъэдыхьэн, гъунэгъу къыхуэхъун. * - Махуиблыр дэкӀым мы щӀыпӀэм къекӀуалӀи, дыкъыздэжэнщ, - жиӀащ цыжьбанэм. КӀ. Т., Акъ. З. 2. прийти, явиться куда-л. / КъэкӀуэн, зыкърегъэхьэлӀэн (зэӀущӀэм). * ТхьэлъэӀум цӀыху куэд къекӀуэлӀащ. 3. переносное остановиться у кого-л. / Зыгуэрым и деж къыщыувыӀэн. * - Сэ уэ гурыщхъуэ пхуэсщӀыну щытатэм, уи деж сыкъекӀуэлӀэнтэкъым, - жриӀащ и атэлыкъым Къамболэт. фольк.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(къокӀуалӀэ)
1. Зыгуэрым къыбгъэдыхьэн, гъунэгъу къыхуэхъун.
ЩӀалэ, хъыджэбз къызэхуэсам Ӏэгур щӀауду джэгу ящӀащ, пшынэ еуэри еуэу, бжьамийм епщэри епщэу, шыкӀэ пшынэри абы хуэдэу, жылэр зэхэтт, хьэщӀэм пэплъэу, зэрызэпсэлъамкӀэ, хьэщӀэхэр къуажэ гъунэм щыт щхьэлым деж къекӀуэлӀэн хуейт— Хъуэпсэгъуэ нур, 58
+2 örnek
– Сыту пасэ мыгъуэу хэкӀуэда уи Ӏэ ижьыр, - жиӀэри ЩоджэнцӀыкӀум и гур щӀэгъуащ щӀалэ зеиншэ цӀыкӀум, ар зыдэс партэм къекӀуалӀэри.— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 523
Жыжьэу Ӏуфэм къемыкӀуалӀэу Хым кхъухь иныр тет зэпытщ.— Жьапщэм пэувам. «Батырыбжьэ», 147
2. КъэкӀуэн, зыкърегъэхьэлӀэн (п.п. зэӀущӀэм). -643.
Убых хьэщӀэм зэхихат Къетау и пщылӀыр хуит ищӀу убых цӀыхубз гуэри фызу къригъэшауэ, иджы фызабэу къыдэнэжа цӀыхубзыр зэзгъэцӀыхумэ, си гуапэт жиӀэри щӀэупщӀащ, арыншами Къетау и унэм къекӀуэлӀар куэдыщэщи, жэщ укъэнэну Ӏэмал зимыӀэщ— Лъапсэ, 112
+2 örnek
ЩӀалэ цӀыкӀухэм Тини яхэту зэдэгушыӀэрт: «Ей, къуажэ махуэ хъун, фыкъедаӀуэ, пщэдей спектакль къагъэлъагъуэ, кӀэпсэмол щӀалэр молэм зэрытекӀуар зэвгъэлъагъунумэ, фыкъекӀуалӀэ», - жиӀэу Лу гъуом зригъэщхьу кӀийрт, адрейхэри абы дежьу хуэдэу зэрыгъэдыхьэшхырт— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 642
Мис апхуэдэу хьэкӀэкхъуэкӀэу Мэзым щӀэсыр къекӀуэлӀащ, Шхыныр къахьу, зэпекӀуэкӀыу Хэт къэкӀуами ехъулӀащ— Бажэ пшынэ, 12
Kitapta geçtiği hali
КЪЕКӀУЭЛӀЭН (къокӀуалӀэ) лъэмыӀ. (33). 1. (18). Зыгуэрым къыбгъэдыхьэн, гъунэгъу къыхуэхъун. ЩӀалэ, хъыджэбз къызэхуэсам Ӏэгур щӀауду джэгу ящӀащ, пшынэ еуэри еуэу, бжьамийм епщэри епщэу, шыкӀэ пшынэри абы хуэдэу, жылэр зэхэтт, хьэщӀэм пэплъэу, зэрызэпсэлъамкӀэ, хьэщӀэхэр къуажэ гъунэм щыт щхьэлым деж къекӀуэлӀэн хуейт. Хъуэпсэгъуэ нур, 58. – Сыту пасэ мыгъуэу хэкӀуэда уи Ӏэ ижьыр, - жиӀэри ЩоджэнцӀыкӀум и гур щӀэгъуащ щӀалэ зеиншэ цӀыкӀум, ар зыдэс партэм къекӀуалӀэри. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 523. Жыжьэу Ӏуфэм къемыкӀуалӀэу Хым кхъухь иныр тет зэпытщ. Жьапщэм пэувам. «Батырыбжьэ», 147. 2. (15). КъэкӀуэн, зыкърегъэхьэлӀэн (п.п. зэӀущӀэм). Убых хьэщӀэм зэхихат Къетау и пщылӀыр хуит ищӀу убых цӀыхубз гуэри фызу къригъэшауэ, иджы фызабэу къыдэнэжа цӀыхубзыр зэзгъэцӀыхумэ, си гуапэт жиӀэри щӀэупщӀащ, арыншами Къетау и унэм къекӀуэлӀар куэдыщэщи, жэщ укъэнэну Ӏэмал зимыӀэщ. Лъапсэ, 112. ЩӀалэ цӀыкӀухэм Тини яхэту зэдэгушыӀэрт: «Ей, къуажэ махуэ хъун, фыкъедаӀуэ, пщэдей спектакль къагъэлъагъуэ, кӀэпсэмол щӀалэр молэм зэрытекӀуар зэвгъэлъагъунумэ, фыкъекӀуалӀэ», - жиӀэу Лу гъуом зригъэщхьу кӀийрт, адрейхэри абы дежьу хуэдэу зэрыгъэдыхьэшхырт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 642-643. Мис апхуэдэу хьэкӀэкхъуэкӀэу Мэзым щӀэсыр къекӀуэлӀащ, Шхыныр къахьу, зэпекӀуэкӀыу Хэт къэкӀуами ехъулӀащ. «Бажэ пшынэ», 12.