купщӀэ
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ПКЪЫРЫЛЪ, купкӀ/купщӀэ, къиӀотыкӀ/къиӀуэтыкӀ, къыриӀотыкӀ/къыриӀуэтыкӀ, МЭХЬАН/МЫХЬЭНЭ; ANLAM
купкӀэ/купщӀэ, лъфащ(э), лъхуадэ, хъопсащ(э); DÖL
лъфащ(э), лъхуадэ, хъопсащ(э), купкӀэ/купщӀэ, ЗАРОДЫШ; DÖL
купкӀ/купщӀэ → ДЭТХЭР; İÇERİK
купщӀэ/купкӀ → ДЭТХЭР; İÇERİK
ежь, еж(ы), езы, зыны-зытым къыхэкӀыгъ, зы анэ-адэ къыхэкӀа, зэикӀ/ зеикӀ, купкӀ/купщӀэ, КУПСЭ, КЪАБЗЭ; ÖZ
купкӀ/купщӀэ → ежь; ÖZ
купкӀ/купщӀэ → ПКЪЫРЫЛЪ; ANLAM
купщӀэ/купкӀ → ежь; ÖZ
купщӀэ/купкӀ → ПКЪЫРЫЛЪ; ANLAM
Bu sonuç kitaptaki 10 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: дэтхэр, ежь, пкъырылъ
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
1. Купкъым и кум илъ.
руядро (напр. ореха)
Дэ купщӀэ.
2. Мыхьэнэ нэхъыщхьэ.
рурациональное зерно
Псалъэм и купщӀэ.
Bu maddedeki ifadeler (1)
купщӀэ кӀуэцӀылъын
рубыть рациональным, заключать в себе рациональное зерно (о речи, слове).
Псалъэхэм купщӀэ кӀуэцӀылъщ.
Kitapta geçtiği hali
купщӀэ 1. ядро (напр. ореха) / Купкъым и кум илъ. Дэ купщӀэ. 2. переносное рациональное зерно / Мыхьэнэ нэхъыщхьэ. Псалъэм и купщӀэ. КупщӀэ кӀуэцӀылъын быть рациональным, заключать в себе рациональное зерно (о речи, слове). Псалъэхэм купщӀэ кӀуэцӀылъщ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
1. Купкъым и кум илъыр.
Дейм дэр къыщыпыкӀэм деж зэрыхъур фощӀэ: нэхъапэ щӀыкӀэ щхъуантӀэ хъужауэ зы тӀэкӀу къыпедзэ, тӀэкӀу-тӀэкӀуурэ ин мэхъу, арщхьэкӀэ купщӀэр мыхьэнэншэ тӀэкӀущ, езыр ину плъагъу щхьэкӀэ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 650
+1 örnek
Тхьэр уэгум иту къахоплъэ, Хэт сыт къищтами елъагъур: Хэт дэм ехъуапсэу къефыщӀыр, Дэ купщӀэр яшхмэ, загъэнщӀ. «— Индийскэ поэмэ, 360
2. Зыгуэрым бгъэдэлъ мылъку, ахъшэ с.ху.
УгущӀэгъуншэтэкъэ, лӀыжь кхъахэм и кӀуэцӀыкӀыр, и купщӀэр ипшхыкӀыу унэ нэщӀым къыщыщӀэбнам?!— Къалэн, 435
3. Мыхьэнэ нэхъыщхьэ.
Хьэбибэ жиӀа къомыр Иринэ дэнэ щищӀэнт, ауэ псэкӀэ къищӀащ абы купщӀэшхуэ зыкӀуэцӀылъ псалъэ зэрыжиӀар.— Нал къута, 225
+2 örnek
Псалъэу хэлъыр дыгъэлу, купщӀэшхуэ хэлъу, цӀыхум я гур зэхуэфӀмэ я насыпу, псэкӀэ зэрыӀыгъыу ди лъапсэр быдащэрэт жиӀэу цӀыхур зыхущӀэкъуу щытар тыншу къыбгурегъаӀуэ.— КӀапсэ кӀапэ, 15
Чэнджэщу псалъэ щыжаӀэнум, КупщӀэ зэрылъыр я гунэст.— Уи хэку жыг закъуэ фӀэкӀ имытми… Батырыбжьэ, 37
Deyimler (1)
купщӀэ кӀуэцӀылъын
Губзыгъагъэ иӀэн, хэлъын. (1). Мыхьэнэншэ, гупсысэ зыхэмылъ.
Хьэбибэ жиӀэ къомыр Иринэ дэнэ щищӀэнт, ауэ псэкӀэ къищӀащ абы купщӀэшхуэ зыкӀуэцӀылъ псалъэ зэрыжиӀар.— Нал къута, 225
+1 örnek
Псалъэр нэдрэ хъуам купщӀэншэ – Хэт ар и гум лъэӀэсын?— Нэхъ хьэдзэфӀыр ящӀ жылапхъэ. «Батырыбжьэ», 27
Kitapta geçtiği hali
КУПЩӀЭ (8). 1. (3). Купкъым и кум илъыр. Дейм дэр къыщыпыкӀэм деж зэрыхъур фощӀэ: нэхъапэ щӀыкӀэ щхъуантӀэ хъужауэ зы тӀэкӀу къыпедзэ, тӀэкӀу-тӀэкӀуурэ ин мэхъу, арщхьэкӀэ купщӀэр мыхьэнэншэ тӀэкӀущ, езыр ину плъагъу щхьэкӀэ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 650. Тхьэр уэгум иту къахоплъэ, Хэт сыт къищтами елъагъур: Хэт дэм ехъуапсэу къефыщӀыр, Дэ купщӀэр яшхмэ, загъэнщӀ. «Индийскэ поэмэ», 360. 2. (1). зэхь. Зыгуэрым бгъэдэлъ мылъку, ахъшэ с.ху. УгущӀэгъуншэтэкъэ, лӀыжь кхъахэм и кӀуэцӀыкӀыр, и купщӀэр ипшхыкӀыу унэ нэщӀым къыщыщӀэбнам?! Къалэн, 435. 3. (4). зэхь. Мыхьэнэ нэхъыщхьэ. Хьэбибэ жиӀа къомыр Иринэ дэнэ щищӀэнт, ауэ псэкӀэ къищӀащ абы купщӀэшхуэ зыкӀуэцӀылъ псалъэ зэрыжиӀар. Нал къута, 225. Псалъэу хэлъыр дыгъэлу, купщӀэшхуэ хэлъу, цӀыхум я гур зэхуэфӀмэ я насыпу, псэкӀэ зэрыӀыгъыу ди лъапсэр быдащэрэт жиӀэу цӀыхур зыхущӀэкъуу щытар тыншу къыбгурегъаӀуэ. КӀапсэ кӀапэ, 15. Чэнджэщу псалъэ щыжаӀэнум, КупщӀэ зэрылъыр я гунэст. Уи хэку жыг закъуэ фӀэкӀ имытми… «Батырыбжьэ», 37. ◊ КупщӀэ кӀуэцӀылъын (1). Губзыгъагъэ иӀэн, хэлъын. Хьэбибэ жиӀэ къомыр Иринэ дэнэ щищӀэнт, ауэ псэкӀэ къищӀащ абы купщӀэшхуэ зыкӀуэцӀылъ псалъэ зэрыжиӀар. Нал къута, 225. КУПЩӀЭНШЭ (1). Мыхьэнэншэ, гупсысэ зыхэмылъ. Псалъэр нэдрэ хъуам купщӀэншэ – Хэт ар и гум лъэӀэсын? Нэхъ хьэдзэфӀыр ящӀ жылапхъэ. «Батырыбжьэ», 27.