ин
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ИН(ы); BÜYÜK
ИКЪУГЪ(э), пкъыуцугъ/пкъыува, зыпкъыуцугъ/зипкъува, икъугъашъу/икъугъафэ, нэхъусыгъ/ нэхъуса, ИНышъо/ИНыфэ, ИН(ы), БАЛИГЪ; ERGEN
ИН (сыигъэ/зящ: sıvaDIm; сэи/сой: sıvıyorum); SIVAMAK (bir şeyi ~)
ИН(ы) → ИКЪУГЪ(э); ERGEN
Bu sonuç kitaptaki 4 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: икъугъэ
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
1. МыцӀыкӀу, абрагъуэ.
рубольшой (напр. дом, город)
Унэ ин. Къалэ ин.
2. МыцӀыкӀу (Ӏэуэлъауэ, ехъулӀэныгъэ, н. къ.).
рубольшой, значительный (успех, шум и т. п.)
Аузым къыдих Ӏэуэлъауэр зыкӀи нэхъ кӀащхъи, нэхъ ини хъуртэкъым, ар Ӏэуэлъауэ зэпӀэзэрытт, ауэ зэпымыужт.— КӀэрашэ Тембот
3. Балигъ.
рувзрослый
Ин, цӀыкӀу щыӀэтэкъым абы {Мурат} дежкӀэ; пщӀантӀэм къыдыхьэм и Ӏэр иубыдын хуейт.— Къущхьэ СулътӀан
(ей)
Псэуалъэ сытхэм ятӀэ щыхуэн.
руобмазать глиной что-л. (напр. дом)
Унэ блыныр ин.
Bu maddedeki ifadeler (1)
ин хъун
руподрасти, повзрослеть.
Kitapta geçtiği hali
ин I 1. большой (напр. дом, город) / МыцӀыкӀу, абрагъуэ. Унэ ин. Къалэ ин. 2. большой, значительный (успех, шум и т. п.) / МыцӀыкӀу (Ӏэуэлъауэ, ехъулӀэныгъэ, н. къ.). * Аузым къыдих Ӏэуэлъауэр зыкӀи нэхъ кӀащхъи, нэхъ ини хъуртэкъым, ар Ӏэуэлъауэ зэпӀэзэрытт, ауэ зэпымыужт. КӀ. Т. 3. взрослый / Балигъ. * Ин, цӀыкӀу щыӀэтэкъым абы {Мурат} дежкӀэ; пщӀантӀэм къыдыхьэм и Ӏэр иубыдын хуейт. Къу. С. Ин хъун подрасти, повзрослеть. II (ей) перех. гл. обмазать глиной что-л. (напр. дом) / Псэуалъэ сытхэм ятӀэ щыхуэн. Унэ блыныр ин.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
1. МыцӀыкӀу, абрагъуэ.
Астемыр Ростов щыщыӀам щыгъуэ къэрэгъулу зыӀута еджапӀэм яӀа актовэ залым ещхьу дахэт иджы Къэбэрдеймрэ Балъкъэрымрэ щызэхуэса залыр, пэжу, Ростов щилъэгъуар нэхъ инт икӀи нэхъ нэхут, нэхъ дахэу гъэщӀэрэщӀат сурэт зэмылӀэужьыгъуэкӀэ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 323
+2 örnek
Зы тхылъ ин и блэгущӀэм щӀэлъу Къазджэрий, и гупэр курсантхэм къахуэгъэзауэ, ипэ ит партэм и щӀыӀум къытетӀысхьэрти, щӀэупщӀащ: – Хэт усэ гукӀэ ищӀэрэ?— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 607
Бжей жыг инхэр мэз тхьэмадэщ, ЖьантӀэм дэту нэпкъым тетщ.— Псым и хьэл. «Вагъуэ махуэ», 341
2. МыцӀыкӀу (п.п. Ӏэуэлъауэ, ехъулӀэныгъэ, н. къ).
Асыхьэтуи пшэр къызыкъуихуа бгыщхьэмкӀэ дыгъэр къыщепс хъужащ, тӀэкӀу-тӀэкӀуурэ пшэр зэкӀэщӀихурт, уафэ щхъуантӀэр нэхъ ин хъурт.— Щынэхужьыкъуэ, 53
+1 örnek
Ӏэпыдзлъэпыдз хуэдэу щӀалэ цӀыкӀуитӀи къигъэнати а тӀум Апчарэ ину епсалъэрт, и закъуэу зэрыщымытыр и «хьэщӀитӀым» яригъэщӀэн и мураду.— Щынэхужьыкъуэ, 65
3. Балигъ.
[Алим:] Махуэ дэкӀа, махуитӀ дэкӀа – жэщыбгым ини цӀыкӀуи дыжеижауэ, лӀитӀ къакӀуэри Алий къагъэушащ— Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 530
+2 örnek
Дивизэм и зэхэшэкӀэ хъуар зымыщӀэ ини цӀыкӀуи хэкум зыри искъым.— Щынэхужьыкъуэ, 44
Ауэ нэхъ инхэр зэдауэрт: «Хэт Таша и гуэныхьыр къэзыщтэну арэзыр?»— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 557
Deyimler (1)
ин хъун
1. Балигъ хъун.
[Данизэт:] – Си Чокэ мыгъуэ ин хъуа хуэдэу щытми иджыри щӀалэщ, делэщ.— Щынэхужьыкъуэ, 61
2. Хэхъуэн, нэхъыбэ хъун.
Дейм дэр къыщыпыкӀэм деж зэрыхъур фощӀэ: нэхъапэ щӀыкӀэ щхъуантӀэ хъужауэ зы тӀэкӀу къыпедзэ, тӀэкӀу-тӀэкӀуурэ ин мэхъу, арщхьэкӀэ купщӀэр мыхьэнэншэ тӀэкӀущ,
Kitapta geçtiği hali
ИН (28). плъыф. 1. (19). МыцӀыкӀу, абрагъуэ. Астемыр Ростов щыщыӀам щыгъуэ къэрэгъулу зыӀута еджапӀэм яӀа актовэ залым ещхьу дахэт иджы Къэбэрдеймрэ Балъкъэрымрэ щызэхуэса залыр, пэжу, Ростов щилъэгъуар нэхъ инт икӀи нэхъ нэхут, нэхъ дахэу гъэщӀэрэщӀат сурэт зэмылӀэужьыгъуэкӀэ. Хъуэпсэгъуэ нур, 323. Зы тхылъ ин и блэгущӀэм щӀэлъу Къазджэрий, и гупэр курсантхэм къахуэгъэзауэ, ипэ ит партэм и щӀыӀум къытетӀысхьэрти, щӀэупщӀащ: – Хэт усэ гукӀэ ищӀэрэ? Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 607. Бжей жыг инхэр мэз тхьэмадэщ, ЖьантӀэм дэту нэпкъым тетщ. Псым и хьэл. «Вагъуэ махуэ», 341. 2. (5). МыцӀыкӀу (п.п. Ӏэуэлъауэ, ехъулӀэныгъэ, н. къ). Асыхьэтуи пшэр къызыкъуихуа бгыщхьэмкӀэ дыгъэр къыщепс хъужащ, тӀэкӀу-тӀэкӀуурэ пшэр зэкӀэщӀихурт, уафэ щхъуантӀэр нэхъ ин хъурт. Щынэхужьыкъуэ, 53. Ӏэпыдзлъэпыдз хуэдэу щӀалэ цӀыкӀуитӀи къигъэнати а тӀум Апчарэ ину епсалъэрт, и закъуэу зэрыщымытыр и «хьэщӀитӀым» яригъэщӀэн и мураду. Щынэхужьыкъуэ, 65. 3. (4). Балигъ. [Алим:] Махуэ дэкӀа, махуитӀ дэкӀа – жэщыбгым ини цӀыкӀуи дыжеижауэ, лӀитӀ къакӀуэри Алий къагъэушащ. Зи лъэрыгъыпс тӀыгъа, 530. Дивизэм и зэхэшэкӀэ хъуар зымыщӀэ ини цӀыкӀуи хэкум зыри искъым. Щынэхужьыкъуэ, 44. Ауэ нэхъ инхэр зэдауэрт: «Хэт Таша и гуэныхьыр къэзыщтэну арэзыр?» Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 557. ◊ Ин хъун (5). 1. (3). Балигъ хъун. [Данизэт:] – Си Чокэ мыгъуэ ин хъуа хуэдэу щытми иджыри щӀалэщ, делэщ. Щынэхужьыкъуэ, 61. 2. (2). Хэхъуэн, нэхъыбэ хъун. Дейм дэр къыщыпыкӀэм деж зэрыхъур фощӀэ: нэхъапэ щӀыкӀэ щхъуантӀэ хъужауэ зы тӀэкӀу къыпедзэ, тӀэкӀу-тӀэкӀуурэ ин мэхъу, арщхьэкӀэ купщӀэр мыхьэнэншэ тӀэкӀущ,