зэщӀэубыдэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(зэщӀеубыдэ)
1. Ихъуреягъ псор къэзэщӀэкъуауэ зыгуэр убыдын.
руобхватить, охватить кого-что-л.
Сэлимэт и бгы псыгъуэр Зэчрей зэщӀейубыдэ. Ш. А. Абы {ХьэпащӀэ} Мусэрбий зэщӀиубыдэу зэхипӀытӀэну хьэзырт. Ӏуащхь. Алэрыбгъум фӀэдза фочым Бэрокъуэ Тыгъуэн епхъуащ. АрщхьэкӀэ унэкъуэщылӀым ар зэщӀиубыдэри къригъэщтакъым. Т. Хь.
2. ЩӀыпӀэ, щӀыгу, къэухь сыт хуэдэхэр зэрыщыту уфэбгъун.
рузанимать полностью (какое-л. пространство)
Гъавэм нэм къиплъыхьыр зэщӀеубыдэ. КӀ. А.
3. Зыгуэр зыгуэрым зэщӀищтэн.
руохватить, обуять кого-что-л.
Узым зэщӀиубыдащ. Дзэпежьэу зэхуэса псори зы гуфӀэгъуэшхуэ гуэрым зэщӀеубыдэ. Ш. А.
Kitapta geçtiği hali
зэщӀэубыдэн (зэщӀеубыдэ) перех. гл. 1. обхватить, охватить кого-что-л. / Ихъуреягъ псор къэзэщӀэкъуауэ зыгуэр убыдын. Сэлимэт и бгы псыгъуэр Зэчрей зэщӀейубыдэ. Ш. А. Абы {ХьэпащӀэ} Мусэрбий зэщӀиубыдэу зэхипӀытӀэну хьэзырт. Ӏуащхь. Алэрыбгъум фӀэдза фочым Бэрокъуэ Тыгъуэн епхъуащ. АрщхьэкӀэ унэкъуэщылӀым ар зэщӀиубыдэри къригъэщтакъым. Т. Хь. 2. переносное занимать полностью (какое-л. пространство) / ЩӀыпӀэ, щӀыгу, къэухь сыт хуэдэхэр зэрыщыту уфэбгъун. Гъавэм нэм къиплъыхьыр зэщӀеубыдэ. КӀ. А. 3. переносное охватить, обуять кого-что-л. / Зыгуэр зыгуэрым зэщӀищтэн. Узым зэщӀиубыдащ. Дзэпежьэу зэхуэса псори зы гуфӀэгъуэшхуэ гуэрым зэщӀеубыдэ. Ш. А.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(зэщӀеубыдэ)
1. Ихъуреягъ псор къызэщӀэкъуауэ зыгуэр убыдын.
Елдаррэ абырэ [Коломейцевымрэ] ӀэплӀэ щызэрашэкӀым, мо щӀалэ Ӏэпкълъэпкъ иным и ӀэплӀэм хьэщӀэр къимыщу зэщӀиубыдат.— Хъуэпсэгъуэ нур, 201
+2 örnek
Исуф полицэр къэкӀуауэ щилъагъум, нэхъ Ӏеижу къэгубжьауэ, унэлъащӀэр зэтрикъутэу хуежьащ, Ӏэпщацэу лӀищым зэщӀаубыдэу Ӏэхъу иралъхьэху.— Лэчымэ, 396
А иныжьым зэ зеудэ, ШыщӀэ цӀыкӀур зэщӀеубыдэ.— Елбэздыкъуэ, 5
2. ЩӀыпӀэ, щӀыгу хуэдэхэр зэрыщыту зыгуэрым иуфэбгъун.
КӀагъэпшагъэр псынщӀэу губгъуэм Тегъуэлъхьауэ зэщӀеубыдэ, Сомыр нэхъри къэгубжьауэ Доллар бзаджэм ныхуошхыдэ: – Уэ насыпым ухуащӀакъым, Лъы иӀэгъэкӀэ уалакъэ, Хейм я нэпсырщ уэ пкӀэрылъыр, Уэ цӀыху гуауэм ухуащӀакъэ?— Сомрэ долларрэ. «Партыр ди пашэу», 133
+2 örnek
ЩыхьэщӀати нобэ дыдэ А жылэшхуэм, гузэсауэ МафӀэм псори зэщӀеубыдэ, И чэзууэ ар къэсауэ, Мэхъу а жылэр ещхь хэкужьым, ХэкӀуэдэжу цӀыху лъэужьыр. «— Тисей, 486
КъыпхуэмыщӀэу лӀэри тхъэри Жэщым псори зэщӀеубыдэ.— Тисей, 502
3. КъарукӀэ, лӀыгъэкӀэ, залымыгъэкӀэ зыгуэрхэр зыӀэщӀэгъэхьэн, ууей щӀын.
Нобэ псоми дощӀэ тхыдэу Тыркухэр хышхуэм къикӀыу къакӀуэу, Нэм къыфӀэнэр зэщӀаубыдэу, Пщащи щӀали зэдагъакӀуэу, Яшэу, ящэу щыщытари, КӀэ а ешхуэм
Kitapta geçtiği hali
ЗЭЩӀЭУБЫДЭН (зэщӀеубыдэ) лъэӀ. (10). 1. (6). Ихъуреягъ псор къызэщӀэкъуауэ зыгуэр убыдын. Елдаррэ абырэ [Коломейцевымрэ] ӀэплӀэ щызэрашэкӀым, мо щӀалэ Ӏэпкълъэпкъ иным и ӀэплӀэм хьэщӀэр къимыщу зэщӀиубыдат. Хъуэпсэгъуэ нур, 201. Исуф полицэр къэкӀуауэ щилъагъум, нэхъ Ӏеижу къэгубжьауэ, унэлъащӀэр зэтрикъутэу хуежьащ, Ӏэпщацэу лӀищым зэщӀаубыдэу Ӏэхъу иралъхьэху. Лэчымэ, 396. А иныжьым зэ зеудэ, ШыщӀэ цӀыкӀур зэщӀеубыдэ. «Елбэздыкъуэ», 5. 2. (3). ЩӀыпӀэ, щӀыгу хуэдэхэр зэрыщыту зыгуэрым иуфэбгъун. КӀагъэпшагъэр псынщӀэу губгъуэм Тегъуэлъхьауэ зэщӀеубыдэ, Сомыр нэхъри къэгубжьауэ Доллар бзаджэм ныхуошхыдэ: – Уэ насыпым ухуащӀакъым, Лъы иӀэгъэкӀэ уалакъэ, Хейм я нэпсырщ уэ пкӀэрылъыр, Уэ цӀыху гуауэм ухуащӀакъэ? Сомрэ долларрэ. «Партыр ди пашэу», 133. ЩыхьэщӀати нобэ дыдэ А жылэшхуэм, гузэсауэ МафӀэм псори зэщӀеубыдэ, И чэзууэ ар къэсауэ, Мэхъу а жылэр ещхь хэкужьым, ХэкӀуэдэжу цӀыху лъэужьыр. «Тисей», 486. КъыпхуэмыщӀэу лӀэри тхъэри Жэщым псори зэщӀеубыдэ. «Тисей», 502. 3. (1). КъарукӀэ, лӀыгъэкӀэ, залымыгъэкӀэ зыгуэрхэр зыӀэщӀэгъэхьэн, ууей щӀын. Нобэ псоми дощӀэ тхыдэу Тыркухэр хышхуэм къикӀыу къакӀуэу, Нэм къыфӀэнэр зэщӀаубыдэу, Пщащи щӀали зэдагъакӀуэу, Яшэу, ящэу щыщытари, КӀэ а ешхуэм