зэуэ
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ЗЭУ(Э), ошӀэдэмышӀэу, ӀомышӀэдэмышӀэу/уащхъуэдэмы щ хъуэу, зыӀэзыбжэу/зыӀэзыбжьэу, емыжагъэу/емыжьауэ, емыжэу/емыжьэуэ, зэшэзэпӀэу, ПЭМЫПЛЪЭУ(Э), ымышӀахэу/имыщӀэххэуэ; ANİ-DEN
ЗЭУ(Э), ошӀэдэмышӀэу, ӀомышӀэдэмышӀэу/уащхъуэдэмы щ хъуэу, зыӀэзыбжэу/зыӀэзыбжьэу, зэмыжагъэу/зэмыжьауэ, зэмыжэуэ/зэмыжьэуэ, зэшэзэпӀэу, ПЭМЫПЛЪЭУ(Э), ымышӀахэу/имыщӀэххэу; ANSIZIN
ЗЭУ(Э), ошӀэдэмышӀэу, ӀомышӀэдэмышӀэу/уащхъуэдэмы щ хъуэу, зыӀэзыбжэу/зыӀэзыбжьэу, емыжагъэу/емыжьауэ, емыжэуэ/емыжьэуэ, зэшэзэпӀэу, ПЭМЫПЛЪЭУ(Э), ымышӀахэу/имыщӀэххэу; BİRDEN, BİRDENBİRE
ЗЭУ(Э), зэтэу/зэту, зэтыгъоу/зэтыгъуэуэ, зэтыгъокӀэ/зэтыгъуэкӀэ; DEF’ATEN
Bu sonuç kitaptaki 4 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
1. Асыхьэтым, пӀалъэ имыӀэу, псынщӀэ дыдэу.
румоментально, мгновенно, сразу
Зэуэ мазэр пшэ фӀыцӀэм щӀелъафэри дунейм жьапщаеу зыкъызэщӀещӀэ.— Шортэн Аскэрбий
+1 örnek
ЩӀалэр къызэрилъагъуу, Жансинэху зэуэ Бабынэрэ езымрэ я кум дэлъа псалъэмакъыр игу къэкӀыжащ.— ХьэхъупащӀэ Хьэжбэчыр
2. Зэтехуэу, зэрихьэлӀэу.
руодновременно; синхронно
Зэшхэр зэуэ дызэдолъри Пщым еуэныр щӀыдодзэр.— ПащӀэ Бэчмырзэ
3. Гъунэгъу дыдэу, щӀы лей дэмылъу.
рурядом, в непосредственной близости
Мэзыр зэриухыу зэуэ къуажэр къыщысщ. Бжьэпэм узэрыдэкӀыу зэуэ пщыӀэр абы къытетщ.
Kitapta geçtiği hali
зэуэ нареч. 1. моментально, мгновенно, сразу / Асыхьэтым, пӀалъэ имыӀэу, псынщӀэ дыдэу. * Зэуэ мазэр пшэ фӀыцӀэм щӀелъафэри дунейм жьапщаеу зыкъызэщӀещӀэ. Ш. А. ЩӀалэр къызэрилъагъуу, Жансинэху зэуэ Бабынэрэ езымрэ я кум дэлъа псалъэмакъыр игу къэкӀыжащ. Хь. Хь. 2. одновременно; синхронно / Зэтехуэу, зэрихьэлӀэу. * Зэшхэр зэуэ дызэдолъри Пщым еуэныр щӀыдодзэр. П. Б. 3. рядом, в непосредственной близости / Гъунэгъу дыдэу, щӀы лей дэмылъу. Мэзыр зэриухыу зэуэ къуажэр къыщысщ. Бжьэпэм узэрыдэкӀыу зэуэ пщыӀэр абы къытетщ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
1. Зэтехуэу, зэрихьэлӀэу, зэгъусэу.
Къэзылъэфри зылъэфыжри пщӀэнукъым, жыхуаӀэм хуэдэу, Мусэрэ Нурхьэлийрэ я Ӏуэхур псыхэкӀуадэ хъуами, къуажэм гуфӀэгъуэ куэд зэуэ къахуэкӀуащ: КӀэпӀий Андулыхь, Пэщ ЛутӀэ, Дзэгъэщтокъуэ Алим, фызабэ Бабыху сымэ я къуэхэу къэбэрдей полъкум хэту «Туземнэ дивизэм» хэтахэр къэкӀуэжащ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 208
+2 örnek
Пщэдджыжьым псори зэуэ къэтэджащ, зизылъэфыхь къахэмыкӀыу, строим фынакӀуэ, зэрыжаӀэуи, цӀыкӀухэр зэрыщӀэхащ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 604
ШхыӀэн фӀеижьри трипхъуэжри [Дахэуэс и гуащэ Дисэ] емышхыдэу къэнакъым: – Емынэм узэрихуэрэт, ятӀэ пэгунитӀ зэуэ дэплъэфейуэ ар зи лъагагъым щхьэ удэпщея?— ГущӀэгъу, 420
2. ЗэанщӀэу, асыхьэтым, псынщӀэу.
Куэд дэмыкӀыу Жыраслъэн къагъуэтри тезэрыгуащ, мо щӀалэ бланэжьми «жьыныбэ» цӀыкӀухэр зэуэ пэлъэщакъым.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 580
+2 örnek
[Дэфэрэдж:] Дохутыр иувыкӀауэ щытахэри сэбэп зэрыхъуным и ужь иту, Ӏэпыдзлъэпыдз хъарзынэу къыщӀэкӀащ, сымаджэм мастэ хэӀун хуей щыхъум, тӀум зэуэ зрачащ, абы гу щылъыстэм, къызгурыӀуащ ахэр Камизэхэ я пхъум щышынэу зэрыщытар, иджы еплъ, узыхуейр къыпхуащӀэнущ, я фӀэщ сызэрыхъур абыкӀэ уощӀэ, сэри согугъу, сыщымыуащэрэт жысӀэу.— Лъапсэ, 21
Тембот мэкъу щӀагъым щӀэлъым гу лъитати, зэуэ къэгуфӀащ: – Ы-хьы.— Хъуэпсэгъуэ нур, 302
3. ИкъукӀэ.
Щхьэж и кӀэртоф пюрер зэхипӀытӀэу, гъущӀ лошкӀэмкӀэ дзэху шынакъым зэуэ теуӀуэрти шхапӀэр кӀыщ хъуауэ къыпфӀэщӀырт.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 556
+2 örnek
Нурхьэлий щымытыжыфу и лъакъуитӀыр щӀэщӀэрт, и гур къызэӀыхьэ хуэдэуи хъурт, чэф ин зиӀэм хуэдэу, укӀуриинщ жыпӀэнт, ар жьы щымыӀэм зэуэ щӀиупскӀэрти.— Хъуэпсэгъуэ нур, 155
МафӀэр къаӀуролъэлъ, уафэм къехуэхащ жыпӀэнщ, зэуэ сабэ драпхъейри.— Лъапсэ, 17
Kitapta geçtiği hali
ЗЭУЭ (42). нареч. 1. (24). Зэтехуэу, зэрихьэлӀэу, зэгъусэу. Къэзылъэфри зылъэфыжри пщӀэнукъым, жыхуаӀэм хуэдэу, Мусэрэ Нурхьэлийрэ я Ӏуэхур псыхэкӀуадэ хъуами, къуажэм гуфӀэгъуэ куэд зэуэ къахуэкӀуащ: КӀэпӀий Андулыхь, Пэщ ЛутӀэ, Дзэгъэщтокъуэ Алим, фызабэ Бабыху сымэ я къуэхэу къэбэрдей полъкум хэту «Туземнэ дивизэм» хэтахэр къэкӀуэжащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 208. Пщэдджыжьым псори зэуэ къэтэджащ, зизылъэфыхь къахэмыкӀыу, строим фынакӀуэ, зэрыжаӀэуи, цӀыкӀухэр зэрыщӀэхащ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 604. ШхыӀэн фӀеижьри трипхъуэжри [Дахэуэс и гуащэ Дисэ] емышхыдэу къэнакъым: – Емынэм узэрихуэрэт, ятӀэ пэгунитӀ зэуэ дэплъэфейуэ ар зи лъагагъым щхьэ удэпщея? ГущӀэгъу, 420. 2. (14). ЗэанщӀэу, асыхьэтым, псынщӀэу. Куэд дэмыкӀыу Жыраслъэн къагъуэтри тезэрыгуащ, мо щӀалэ бланэжьми «жьыныбэ» цӀыкӀухэр зэуэ пэлъэщакъым. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 580. [Дэфэрэдж:] Дохутыр иувыкӀауэ щытахэри сэбэп зэрыхъуным и ужь иту, Ӏэпыдзлъэпыдз хъарзынэу къыщӀэкӀащ, сымаджэм мастэ хэӀун хуей щыхъум, тӀум зэуэ зрачащ, абы гу щылъыстэм, къызгурыӀуащ ахэр Камизэхэ я пхъум щышынэу зэрыщытар, иджы еплъ, узыхуейр къыпхуащӀэнущ, я фӀэщ сызэрыхъур абыкӀэ уощӀэ, сэри согугъу, сыщымыуащэрэт жысӀэу. Лъапсэ, 21. Тембот мэкъу щӀагъым щӀэлъым гу лъитати, зэуэ къэгуфӀащ: – Ы-хьы. Хъуэпсэгъуэ нур, 302. 3. (4). ИкъукӀэ. Щхьэж и кӀэртоф пюрер зэхипӀытӀэу, гъущӀ лошкӀэмкӀэ дзэху шынакъым зэуэ теуӀуэрти шхапӀэр кӀыщ хъуауэ къыпфӀэщӀырт. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 556. Нурхьэлий щымытыжыфу и лъакъуитӀыр щӀэщӀэрт, и гур къызэӀыхьэ хуэдэуи хъурт, чэф ин зиӀэм хуэдэу, укӀуриинщ жыпӀэнт, ар жьы щымыӀэм зэуэ щӀиупскӀэрти. Хъуэпсэгъуэ нур, 155. МафӀэр къаӀуролъэлъ, уафэм къехуэхащ жыпӀэнщ, зэуэ сабэ драпхъейри. Лъапсэ, 17.