зэтекъутэн
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
руа) (зэтрекъутэ) перех. гл.
1. Къутэн, зэхэкъутэн (псэуалъэ, къуажэ, къалэ хуэдэхэр).
руразрушить что-л. до основания, превратить что-л. в развалины, руины
Вандалхэр.. Италием къытеуэри Римыр хьэлэчу зэтракъутащ.— Ижьрей дунейм и историе
+2 örnek
МэкъумэшыщӀэ тхьэмыщкӀэхэм я унэу Ӏэзэпщым Ӏэпэ зытришащӀэм еуэурэ зэтрикъутащ.— Советскэ Къэбэрдейм и ӀуэрыӀуатэхэр
Инал {Ӏуэхур зэрыхъуар къыщищӀэм} дунейр зэтрикъутэнуи жыпӀэу къэгубжьащ.— КӀыщокъуэ Алим
2. Куэд къутэн, зэхэкъутэн.
руперебить, переколотить (напр. посуду)
Хьэкъущыкъу зэтекъутэн.
+1 örnek
Ауэ лъэбакъуитӀ нэхъ къимычу {Хьэжджэрий} зэфӀэщӀэри гъунэгъуу къыщыт стӀолым жьэхэукӀуриящ, хьэкъущыкъуу тетахэри зэтрикъутащ.— МакъыщӀэхэр
3. Куэд къутэн, зэгуэудын, зэгуэупщӀыкӀын.
рупереколоть (напр. дрова)
Дэ куэд зэтекъутэн. Пхъэгъэсыныр зэтекъутэн.
4. ТекӀуэн, хьэлэч щӀын.
руразбить, разгромить кого-л.
Бийр зэтекъутэн.
5. Зэпыгъэун, ӀэщӀэудын (гугъэр, гуращэр).
руразрушить, расстроить (напр. планы)
{ЗекӀуэм} нэкӀуэнумрэ дыздэкӀуэнумкӀэ дызэгурыӀуащ. Иджы а псори зэтедмыкъутэу хъуркъым.— Шортэн Аскэрбий
6. Зэмызэгъ щӀын, зэдэмыгъэпсэун (унагъуэр, гупыр). б) (зэтокъутэ)
руразбить, разрушить что-л. (напр. семью)
неперех. гл.
1. Зыгуэрхэр къутэн, зэхэкъутэн.
руразрушиться до основания, превратиться в руины, развалины
ЩӀыр хъейри унэхэр зэтекъутащ.
2. Зыгуэр къащыщӀу зыгуэрхэр къутэн, къутахуэ хъун.
руразбиться, расколоться (обо всем, многом)
Хьэкъущыкъухэр Ӏэнэм къехуэхри зэтекъутащ.
3. Гугъэ, мурад сыт хуэдэхэр кӀуэдыжын, мыхъужын.
руразрушиться, расстроиться (о планах)
Мураду сщӀар зэтекъутащ.
4. Зэмызэгъ хъун (унагъуэр, гупыр).
руразбиться, разрушиться (напр. о семье)
Kitapta geçtiği hali
зэтекъутэн а) (зэтрекъутэ) перех. гл. 1. разрушить что-л. до основания, превратить что-л. в развалины, руины / Къутэн, зэхэкъутэн (псэуалъэ, къуажэ, къалэ хуэдэхэр). * Вандалхэр.. Италием къытеуэри Римыр хьэлэчу зэтракъутащ. Ижь. д. и ист. МэкъумэшыщӀэ тхьэмыщкӀэхэм я унэу Ӏэзэпщым Ӏэпэ зытришащӀэм еуэурэ зэтрикъутащ. Сов. Къэб. ифольк. Инал {Ӏуэхур зэрыхъуар къыщищӀэм} дунейр зэтрикъутэнуи жыпӀэу къэгубжьащ. КӀ. А. 2. перебить, переколотить (напр. посуду) / Куэд къутэн, зэхэкъутэн. Хьэкъущыкъу зэтекъутэн. * Ауэ лъэбакъуитӀ нэхъ къимычу {Хьэжджэрий} зэфӀэщӀэри гъунэгъуу къыщыт стӀолым жьэхэукӀуриящ, хьэкъущыкъуу тетахэри зэтрикъутащ. Макъ. 3. переколоть (напр. дрова) / Куэд къутэн, зэгуэудын, зэгуэупщӀыкӀын. Дэ куэд зэтекъутэн. Пхъэгъэсыныр зэтекъутэн. 4. переносное разбить, разгромить кого-л. / ТекӀуэн, хьэлэч щӀын. Бийр зэтекъутэн. 5. переносное разрушить, расстроить (напр. планы) / Зэпыгъэун, ӀэщӀэудын (гугъэр, гуращэр). * {ЗекӀуэм} нэкӀуэнумрэ дыздэкӀуэнумкӀэ дызэгурыӀуащ. Иджы а псори зэтедмыкъутэу хъуркъым. Ш. А. 6. переносное разбить, разрушить что-л. (напр. семью) / Зэмызэгъ щӀын, зэдэмыгъэпсэун (унагъуэр, гупыр). б) (зэтокъутэ) неперех. гл. 1. разрушиться до основания, превратиться в руины, развалины / Зыгуэрхэр къутэн, зэхэкъутэн. ЩӀыр хъейри унэхэр зэтекъутащ. 2. разбиться, расколоться (обо всем, многом) / Зыгуэр къащыщӀу зыгуэрхэр къутэн, къутахуэ хъун. Хьэкъущыкъухэр Ӏэнэм къехуэхри зэтекъутащ. 3. переносное разрушиться, расстроиться (о планах) / Гугъэ, мурад сыт хуэдэхэр кӀуэдыжын, мыхъужын. Мураду сщӀар зэтекъутащ. 4. переносное разбиться, разрушиться (напр. о семье) / Зэмызэгъ хъун (унагъуэр, гупыр).
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(зэтрекъутэ)
1. Зэхэкъутэн, зэхэгъэщэщэн.
Къуажэм щыщ къыхэмынэу зэтрикъутауэ, псэ зыӀути къэмынэу зэтраукӀауэ арат псоми я гугъэр, Шкуро и дзэр Налщык теуэу арат.— Хъуэпсэгъуэ нур, 284
+1 örnek
Ауэрэ мащӀэ дэкӀа, куэд дэкӀа, хъыбар телъыджэ къэӀуащ, Россей къэралыр зэтракъутэри пащтыхьыр трахуащ, жаӀэри.— Хъуэпсэгъуэ нур, 147
2. Куэд къутэн, Ӏисраф щӀын. 3. (1). ТекӀуэн.
Исуф полицэр къэкӀуауэ щилъагъум, нэхъ Ӏеижу къэгубжьауэ, унэлъащӀэр зэтрикъутэу хуежьащ, Ӏэпщацэу лӀищым зэщӀаубыдэу Ӏэхъу иралъхьэху…— Лэчымэ, 396
+1 örnek
Конституцэм итщ, лъэпкъ къэс щхьэж и щӀыналъэр ихъумэжу аракъым, атӀэ псом я къару зыуэ, ялъэкӀыр ящӀэу, зэакъылэгъуу бийм поуври зэтракъутэ, жиӀэу.— Щынэхужьыкъуэ, 40
(зэтекъутащ)
Къалэр хьэлэчу зэтекъутащ, унэм нэхъыбэр мафӀэм исащ, уэрамым дахэ-дахэу ущызекӀуэ хъуркъым, телефон пкъохэр къэуащ, гъущӀ кӀапсэр зэхэфыщӀауэ, адэкӀэ-мыдэкӀэ кумб защӀэщ, нэхъыбэжыр унэ къутахэщ.— МелыӀыч, 437
Kitapta geçtiği hali
ЗЭТЕКЪУТЭН I (зэтрекъутэ) лъэӀ. (8). 1. (6). Зэхэкъутэн, зэхэгъэщэщэн. Къуажэм щыщ къыхэмынэу зэтрикъутауэ, псэ зыӀути къэмынэу зэтраукӀауэ арат псоми я гугъэр, Шкуро и дзэр Налщык теуэу арат. Хъуэпсэгъуэ нур, 284. Ауэрэ мащӀэ дэкӀа, куэд дэкӀа, хъыбар телъыджэ къэӀуащ, Россей къэралыр зэтракъутэри пащтыхьыр трахуащ, жаӀэри. Хъуэпсэгъуэ нур, 147. 2. (1). Куэд къутэн, Ӏисраф щӀын. Исуф полицэр къэкӀуауэ щилъагъум, нэхъ Ӏеижу къэгубжьауэ, унэлъащӀэр зэтрикъутэу хуежьащ, Ӏэпщацэу лӀищым зэщӀаубыдэу Ӏэхъу иралъхьэху…Лэчымэ, 396. 3. (1). ТекӀуэн. Конституцэм итщ, лъэпкъ къэс щхьэж и щӀыналъэр ихъумэжу аракъым, атӀэ псом я къару зыуэ, ялъэкӀыр ящӀэу, зэакъылэгъуу бийм поуври зэтракъутэ, жиӀэу. Щынэхужьыкъуэ, 40.
ЗЭТЕКЪУТЭН II (зэтекъутащ) лъэмыӀ. (3). Къалэр хьэлэчу зэтекъутащ, унэм нэхъыбэр мафӀэм исащ, уэрамым дахэ-дахэу ущызекӀуэ хъуркъым, телефон пкъохэр къэуащ, гъущӀ кӀапсэр зэхэфыщӀауэ, адэкӀэ-мыдэкӀэ кумб защӀэщ, нэхъыбэжыр унэ къутахэщ. МелыӀыч, 437.