зэпычын
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
руа) (зэпеч) перех. гл.
1. КъарукӀэ зэпыгъэщхьэхукӀын.
руперервать что-л. (напр. нитку, веревку и т. п.)
Фызым Ӏуданэр зэпичащ.
2. Ӏыхьэ-Ӏыхьэу гуэшын (щӀы, вапӀэ, хадапӀэ).
руразмежевать что-л.
Къуэдзокъуэм къегъэлъагъуэ "пщылӀыпӀэм къикӀахэр, къэрэхьэлъкъыр къуажэщӀэхэр зэпычыным темыпыӀэжу зэрыпэплъэр".
3. КӀун, къызэнэкӀын.
рупройти, проехать, преодолеть (какое-л. расстояние)
Гъуэгуанэ кӀыхь зэпысчри Лабэ цӀыкӀу сыкъыщхутащ.— Ӏуащхьэмахуэ
+2 örnek
МакӀуэр мыпсэхуу шу бланэр, Мэзыжьхэр, бгыжьхэр зэпеч.— Гъуэгу пэж
Ещанэ щӀытӀыр танкым зэрызэпичу, ар дзот абрагъуэм хуэзащ.— МакъыщӀэхэр
4. Шэчын, фэм дэгъэхуэн.
рупреодолеть что-л. (напр. трудности, невзгоды и т. п.)
Иджы а щӀыкӀэм тету, бэлыхь псори зэпичри Уэсмэн Шэрджэс хэкум къихьэжащ.— ДыщэкӀ Мухьэмэд
+2 örnek
Нафисэт гугъуехь Ӏэджэ зэпичурэ урысыбзэр едж.— КӀ. Т. б) (зэпоч)
неперех. гл.
1. ЗэпыщхьэхукӀын, зэпыудын (кӀапсэ, Ӏуданэ сыт хуэдэхэр).
руперерваться (от нагрузки)
-Еуэ пэтми, пимыупщӀыжу зы уэщыжь, къызэреӀэу зэпычыну зы кӀапсэжь ефти Батыр мэзым вгъакӀуэ.., - жиӀэри пщым унафэ ищӀащ.— ӀуэрыӀуатэ
+1 örnek
ЯщӀэу пӀэрэ абыхэм {ныбжьэгъухэм} а гъущӀ Ӏэдийм и инагъыр, хъыджэбзитӀыр абы зыхигъэта бэлыхьым и кууагъыр, я кӀэтӀий зэпычыным хуэдизу, а тӀур а гъущӀ улъиягъэжьым зэреныкъуэкъуар.— Къэбэрдей
2. КӀэ иӀэн, ухын, бэяун, увыӀэн.
рупрерваться, внезапно прекратиться
Сабийм и гъыныр зэпычащ.
Kitapta geçtiği hali
зэпычын а) (зэпеч) перех. гл. 1. перервать что-л. (напр. нитку, веревку и т. п.) / КъарукӀэ зэпыгъэщхьэхукӀын. Фызым Ӏуданэр зэпичащ. 2. переносное размежевать что-л. / Ӏыхьэ-Ӏыхьэу гуэшын (щӀы, вапӀэ, хадапӀэ). * Къуэдзокъуэм къегъэлъагъуэ "пщылӀыпӀэм къикӀахэр, къэрэхьэлъкъыр къуажэщӀэхэр зэпычыным темыпыӀэжу зэрыпэплъэр". 3. переносное пройти, проехать, преодолеть (какое-л. расстояние) / КӀун, къызэнэкӀын. * Гъуэгуанэ кӀыхь зэпысчри Лабэ цӀыкӀу сыкъыщхутащ. Ӏуащхь. МакӀуэр мыпсэхуу шу бланэр, Мэзыжьхэр, бгыжьхэр зэпеч. Гъу. пэж. Ещанэ щӀытӀыр танкым зэрызэпичу, ар дзот абрагъуэм хуэзащ. Макъ. 4. преодолеть что-л. (напр. трудности, невзгоды и т. п.) / Шэчын, фэм дэгъэхуэн. * Иджы а щӀыкӀэм тету, бэлыхь псори зэпичри Уэсмэн Шэрджэс хэкум къихьэжащ. Д. М. Нафисэт гугъуехь Ӏэджэ зэпичурэ урысыбзэр едж. КӀ. Т. б) (зэпоч) неперех. гл. 1. перерваться (от нагрузки) / ЗэпыщхьэхукӀын, зэпыудын (кӀапсэ, Ӏуданэ сыт хуэдэхэр). * -Еуэ пэтми, пимыупщӀыжу зы уэщыжь, къызэреӀэу зэпычыну зы кӀапсэжь ефти Батыр мэзым вгъакӀуэ.., - жиӀэри пщым унафэ ищӀащ. фольк. ЯщӀэу пӀэрэ абыхэм {ныбжьэгъухэм} а гъущӀ Ӏэдийм и инагъыр, хъыджэбзитӀыр абы зыхигъэта бэлыхьым и кууагъыр, я кӀэтӀий зэпычыным хуэдизу, а тӀур а гъущӀ улъиягъэжьым зэреныкъуэкъуар. Къэб. 2. переносное прерваться, внезапно прекратиться / КӀэ иӀэн, ухын, бэяун, увыӀэн. Сабийм и гъыныр зэпычащ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(зэпеч)
1. ЗэпыгъэщхьэхукӀын.
Ӏэпслъэпсыр хузэпымычу шы ныкъуэлӀэ зырыз къэнамэ, елъэкъуауэрт.— Нал къута, 300
+2 örnek
– КӀапсэр зэпачынущ. ЛӀитӀ хуэшэчрэ абы [Елдаррэ Лурэ кхъуейплъыжькӀэрыщӀэм щыдэкӀуейм ищӀагъым щӀэтхэм яфӀэтелъыджэщ].— Хъуэпсэгъуэ нур, 100
Ябгащ си дежкӀэ си жагъуэгъур, Зэпачт мычэму лъэрыгъыпсыр.— МахуитӀ зэхуэдэу къыумыгъащӀэ. «Вагъуэ махуэ», 351
2. Гуэшын.
Сэ Сэлимэ и нэгу сиплъэн хуэдэу сотӀысри къыщӀэздзэну сыхьэзырыпсщ, сыту жыпӀэмэ, си хъыбарыр пычыгъуэ-пычыгъуэу зэпычащ, езгъэдаӀуэр сымыгъэзэшын папщӀэ.— Лъапсэ, 29
3. КъэкӀун, къызэнэкӀын.
Адэр шым шэсым – и щыгъыну, Хьэзыр къэсыхуи зы гыныгъуэт, Гъуэгуанэ дапщэ зэпичами, Уанэгу зэрысыр и щӀэщыгъуэт.— Адыгэ цей. «Дамыгъэ», 238
+1 örnek
Гъуэгу зэпысчу нэзгъэзэжрэ Псынэдахэ сынэсам, Си гум жеӀэ къысфӀилъэту: «Псынэдахэ дыкъэсащ».— Псынэдахэ. «Вагъуэ махуэ», 346
4. Зэпытхъын, кӀуэцӀрыкӀын (щӀыпӀэ гуэр, гъунапкъэ гуэр).
Сыту жыпӀэм нэху зэрыщу, ЗэрытлъэкӀкӀэ зэдифӀэщу Наступленэм дэ зитчынут, Бийм и фронтыр зэпытчынут.— Волгэ Ӏуфэ. «Партыр ди пашэу», 13
5. Щыгъэтын, гъэувыӀэн.
Нэхущ уджыр зэпачауэ йокӀ утыкум нэхущ вагъуэр.— Нэхущ. «Батырыбжьэ», 24
+1 örnek
Си пщӀыхьэпӀэм къыхэхуатэкъым абы [Сэлимэ] Ботэх къыхуэзауэ, езыри нэхъ нэщхъыфӀэ цӀыкӀу хъуауэ хэлъти, си гум къэкӀащ, зэгурымыӀуауэ пӀэрэ яшэну жысӀэри, арщхьэкӀэ ар ущӀэмыупщӀэмэ нэхъыфӀым ящыщти, сетӀысэхащ: – Сытым дежыт Дэфэрэдж и хъыбарыр щызэпытчар?— Лъапсэ, 99
Kitapta geçtiği hali
ЗЭПЫЧЫН (зэпеч) лъэӀ. (36). 1. (5). ЗэпыгъэщхьэхукӀын. Ӏэпслъэпсыр хузэпымычу шы ныкъуэлӀэ зырыз къэнамэ, елъэкъуауэрт. Нал къута, 300. – КӀапсэр зэпачынущ. ЛӀитӀ хуэшэчрэ абы [Елдаррэ Лурэ кхъуейплъыжькӀэрыщӀэм щыдэкӀуейм ищӀагъым щӀэтхэм яфӀэтелъыджэщ]. Хъуэпсэгъуэ нур, 100. Ябгащ си дежкӀэ си жагъуэгъур, Зэпачт мычэму лъэрыгъыпсыр. МахуитӀ зэхуэдэу къыумыгъащӀэ. «Вагъуэ махуэ», 351. 2. (2). Гуэшын. Сэ Сэлимэ и нэгу сиплъэн хуэдэу сотӀысри къыщӀэздзэну сыхьэзырыпсщ, сыту жыпӀэмэ, си хъыбарыр пычыгъуэ-пычыгъуэу зэпычащ, езгъэдаӀуэр сымыгъэзэшын папщӀэ. Лъапсэ, 29. 3. (17). КъэкӀун, къызэнэкӀын. Адэр шым шэсым – и щыгъыну, Хьэзыр къэсыхуи зы гыныгъуэт, Гъуэгуанэ дапщэ зэпичами, Уанэгу зэрысыр и щӀэщыгъуэт. Адыгэ цей. «Дамыгъэ», 238. Гъуэгу зэпысчу нэзгъэзэжрэ Псынэдахэ сынэсам, Си гум жеӀэ къысфӀилъэту: «Псынэдахэ дыкъэсащ». Псынэдахэ. «Вагъуэ махуэ», 346. 4. (2). Зэпытхъын, кӀуэцӀрыкӀын (щӀыпӀэ гуэр, гъунапкъэ гуэр). Сыту жыпӀэм нэху зэрыщу, ЗэрытлъэкӀкӀэ зэдифӀэщу Наступленэм дэ зитчынут, Бийм и фронтыр зэпытчынут. Волгэ Ӏуфэ. «Партыр ди пашэу», 13. 5. (10). зэхь. Щыгъэтын, гъэувыӀэн. Нэхущ уджыр зэпачауэ йокӀ утыкум нэхущ вагъуэр. Нэхущ. «Батырыбжьэ», 24. Си пщӀыхьэпӀэм къыхэхуатэкъым абы [Сэлимэ] Ботэх къыхуэзауэ, езыри нэхъ нэщхъыфӀэ цӀыкӀу хъуауэ хэлъти, си гум къэкӀащ, зэгурымыӀуауэ пӀэрэ яшэну жысӀэри, арщхьэкӀэ ар ущӀэмыупщӀэмэ нэхъыфӀым ящыщти, сетӀысэхащ: – Сытым дежыт Дэфэрэдж и хъыбарыр щызэпытчар? Лъапсэ, 99.