зыфыщӀыжын
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(зефыщӀыж)
1. Уи щӀыфэр, пщыгъыр фыщӀын.
рурвать что-л. на себе (волосы, одежду)
Джэдыц лъэпкъ къызытримынэу Гулъ зифыщӀыжащ. Дыщэ кӀ.
2. Хуабжьу гъын, зычэтхъэжын, кӀиин.
русильно плакать, вопить, голосить
ПщӀантӀэ куэбжэм щыӀубауэ щӀыр къритхъыу фызым зефыщӀыж. Къэб. п. и ант.
3. Хуабжьу зыхъунщӀэн, къитхъутхъукӀын.
рунеиствоствовать, буйствовать, бушевать
- Тхьэр нахуэу согъэпцӀ, сэ абы пэж езмыгъэлъагъумэ, - жиӀэу Мусэ зифыщӀыжырт. Ӏуащхь.
Kitapta geçtiği hali
зыфыщӀыжын (зефыщӀыж) перех. гл. 1. рвать что-л. на себе (волосы, одежду) / Уи щӀыфэр, пщыгъыр фыщӀын. Джэдыц лъэпкъ къызытримынэу Гулъ зифыщӀыжащ. Дыщэ кӀ. 2. переносное сильно плакать, вопить, голосить / Хуабжьу гъын, зычэтхъэжын, кӀиин. ПщӀантӀэ куэбжэм щыӀубауэ щӀыр къритхъыу фызым зефыщӀыж. Къэб. п. и ант. 3. переносное неиствоствовать, буйствовать, бушевать / Хуабжьу зыхъунщӀэн, къитхъутхъукӀын. - Тхьэр нахуэу согъэпцӀ, сэ абы пэж езмыгъэлъагъумэ, - жиӀэу Мусэ зифыщӀыжырт. Ӏуащхь.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(зефыщӀыж)
1. Уи щӀыфэр, щхьэц с.ху. къичыжын.
ЩӀалэм [сэлэтым] зифыщӀыжырт, и щхьэцри къричыжырт, и куэ тыкъырым нэпсыр телъалъэу.— Хъуэпсэгъуэ нур, 179
2. Зычэтхъэжын, кӀиин.
Нурхьэлий, ажэ жьакӀэ хъужауэ, щыгъым фӀэкӀа хьэм щичын имыӀэми, зефыщӀыж.— Хъуэпсэгъуэ нур, 52
+2 örnek
Гъуумар и гур загъэртэкъым, арщхьэкӀэ абыи зыри хузэфӀэкӀакъым, Нурхьэлий старшынэр илъагъумэ – хьэм ещхьу пщӀэууэ хуежьэрти зифыщӀыжырт.— Хъуэпсэгъуэ нур, 240
Инус зифыщӀыжырт, зыкъыӀэщӀиуду къежьэну и ужь итт, арщхьэкӀэ Елдар къигъакӀуэртэкъым.— Хъуэпсэгъуэ нур, 76
3. Хуабжьу зыхъунщӀэн; егъэлеяуэ губжьын.
Армырмэ, Сэлимэ (арат хъыджэбзым и цӀэр) къыкӀэлъыкӀуэр, къыщӀэупщӀэр куэдынут, абы ищӀыӀужкӀэ хъыджэбзым суд Ӏуэху къылъыкъуэкӀмэ, следователь сытхэри къэкӀуэнкӀэ мэхъу, уеблэмэ сэр щхьэкӀэ зэпхыжаӀыкӀыу зэхэсхащ «и щхьэм щошынэжри зефыщӀыж» жаӀэу.— Лъапсэ, 22
+2 örnek
А псалъэмакъыр зэгуэр Елдар къигъэхъеяти, Инал идакъым: – Ди жагъуэгъум зафыщӀыж щхьэкӀэ, си пыӀэм зыц къыхэхуауи къысфӀэӀуэхунукъым. – жиӀэри.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 574
ЩӀалэ цӀыкӀухэр зэрыгъэдыхьэшхыу, афицарым зифыщӀыжу хъущӀэу, зэ зым бгъэдэлъадэрэ ехъуэну, и ӀэштӀымыр игъэдалъэу, сэлэтхэри къэгубжьауэ я нэм щӀы имылъагъужу, къагурыӀуэми къагурымыӀуэу зыкъыфӀагъэщӀу къаущыхьырт, уэсыр зэхаутэу.— Хъуэпсэгъуэ нур, 301
4. Егъэлеяуэ Ӏуэху гуэрым егугъун.
ХъыбарыфӀыр лъэӀэсащи Шыхъуэм, Ӏэхъуэм зафыщӀыж.— Дохутыр. «Мывэ хуабэ», 34
Kitapta geçtiği hali
ЗЫФЫЩӀЫЖЫН (зефыщӀыж) лъэмыӀ. (9). 1. (1). Уи щӀыфэр, щхьэц с.ху. къичыжын. ЩӀалэм [сэлэтым] зифыщӀыжырт, и щхьэцри къричыжырт, и куэ тыкъырым нэпсыр телъалъэу. Хъуэпсэгъуэ нур, 179. 2. (3). зэхь. Зычэтхъэжын, кӀиин. Нурхьэлий, ажэ жьакӀэ хъужауэ, щыгъым фӀэкӀа хьэм щичын имыӀэми, зефыщӀыж. Хъуэпсэгъуэ нур, 52. Гъуумар и гур загъэртэкъым, арщхьэкӀэ абыи зыри хузэфӀэкӀакъым, Нурхьэлий старшынэр илъагъумэ – хьэм ещхьу пщӀэууэ хуежьэрти зифыщӀыжырт. Хъуэпсэгъуэ нур, 240. Инус зифыщӀыжырт, зыкъыӀэщӀиуду къежьэну и ужь итт, арщхьэкӀэ Елдар къигъакӀуэртэкъым. Хъуэпсэгъуэ нур, 76. 3. (4). зэхь. Хуабжьу зыхъунщӀэн; егъэлеяуэ губжьын. Армырмэ, Сэлимэ (арат хъыджэбзым и цӀэр) къыкӀэлъыкӀуэр, къыщӀэупщӀэр куэдынут, абы ищӀыӀужкӀэ хъыджэбзым суд Ӏуэху къылъыкъуэкӀмэ, следователь сытхэри къэкӀуэнкӀэ мэхъу, уеблэмэ сэр щхьэкӀэ зэпхыжаӀыкӀыу зэхэсхащ «и щхьэм щошынэжри зефыщӀыж» жаӀэу. Лъапсэ, 22. А псалъэмакъыр зэгуэр Елдар къигъэхъеяти, Инал идакъым: – Ди жагъуэгъум зафыщӀыж щхьэкӀэ, си пыӀэм зыц къыхэхуауи къысфӀэӀуэхунукъым. – жиӀэри. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 574. ЩӀалэ цӀыкӀухэр зэрыгъэдыхьэшхыу, афицарым зифыщӀыжу хъущӀэу, зэ зым бгъэдэлъадэрэ ехъуэну, и ӀэштӀымыр игъэдалъэу, сэлэтхэри къэгубжьауэ я нэм щӀы имылъагъужу, къагурыӀуэми къагурымыӀуэу зыкъыфӀагъэщӀу къаущыхьырт, уэсыр зэхаутэу. Хъуэпсэгъуэ нур, 301. 4. (1). зэхь. Егъэлеяуэ Ӏуэху гуэрым егугъун. ХъыбарыфӀыр лъэӀэсащи Шыхъуэм, Ӏэхъуэм зафыщӀыж. Дохутыр. «Мывэ хуабэ», 34.