зыукъуэдиин
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
зыукъудыин/зыукъуэдиин (зеукъудыи/зыукъуэдий), зышэщӀын (зешэщӀ); GERİLMEK 1
зыукъуэдиин, зышэщӀын/ зыукъудыин; GERİLMEK 1
зышэщӀын, зыукъуэдиин/зыукъудыин; GERİLMEK 1
зыушхун (зеушху); зыукъудыин/ зыукъуэдиин (зеукъудыи/ зеукъуэдий); зыщэин/зышиин (зещэи/зеший); UZANMAK
зыукъудыин/зыукъуэдиин → зыушхун; UZANMAK
зыукъуэдиин/зыукъудыин → зыушхун; UZANMAK
Bu sonuç kitaptaki 6 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Ayrıca bakınız: зыушхун
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(зеукъуэдий)
1. Уи Ӏэ, уи лъакъуэ сыт хуэдэхэр шэщӀауэ гъуэлъын.
рувытянуться, растянуться (о человеке, о животных)
Трам кӀыхьу зиукъуэдияуэ щылът. Ӏуащхь.
2. КӀыхьу зишын, зышэщӀын.
рувытянуться, протянуться вереницей, цепью
Мэл хъушэм зиукъуэдиящ.
3. Хэхъуэн, нэхъ лъагэ хъун.
руподрасти, стать выше
Илъэс зыбжанэ дэкӀри щӀалэ цӀыкӀум зиукъуэдиящ.
4. КӀыхьлӀыхь хъун.
рузатянуться, стать долгим (напр. о разговоре и т. п.)
Псалъэмакъым зиукъуэдиин. Лэжьыгъэм зиукъуэдиин.
Kitapta geçtiği hali
зыукъуэдиин (зеукъуэдий) перех. гл. 1. вытянуться, растянуться (о человеке, о животных) / Уи Ӏэ, уи лъакъуэ сыт хуэдэхэр шэщӀауэ гъуэлъын. Трам кӀыхьу зиукъуэдияуэ щылът. Ӏуащхь. 2. вытянуться, протянуться вереницей, цепью / КӀыхьу зишын, зышэщӀын. Мэл хъушэм зиукъуэдиящ. 3. переносное подрасти, стать выше / Хэхъуэн, нэхъ лъагэ хъун. Илъэс зыбжанэ дэкӀри щӀалэ цӀыкӀум зиукъуэдиящ. 4. переносное затянуться, стать долгим (напр. о разговоре и т. п.) / КӀыхьлӀыхь хъун. Псалъэмакъым зиукъуэдиин. Лэжьыгъэм зиукъуэдиин.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(зеукъуэдий)
1. Уи Ӏэ, уи лъэ шэщӀын.
Зи дахагъэ игу ирихьым Ар еӀусэм мэгузасэ: Хъыджэбз нэкӀур псынщӀэу золъэ, Лъыуэ щӀэтыр зэщӀодие, Зиукъуэдиймэ ар мэщэӀур, пӀырыпӀ Ӏупэу зэуэ къочэ. «— ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ, 412
+1 örnek
Дэфэрэдж и къэжьын къакӀуэ хуэдэу зещӀ, хуэш къыхыхьауэ фӀэкӀ умыщӀэну зеукъуэдий, зыгуэрхэр къебж, и щхьэр блыным иреудэкӀыж, и щӀалэ цӀыкӀур фӀэмыӀуэхуж хуэдэу, «псы» жиӀати, фэндыр зэрыфэнду иратауэ хьэлэчу зытрекӀэж.— Лъапсэ, 42
2. Зиужьын, жэпхъын.
[Хъыджэбзым] и Ӏэпкълъэпкъым зиукъуэдиямэ, и фэ къихьамэ – зэфӀэкӀащ.— Щынэхужьыкъуэ, 19
3. ЗышэщӀауэ екъун (гу с.ху. щӀэщӀа шыр).
Ауэрэ къуэм дэлъэдащ гур, дэгъэзеигъуэ гуэр щынэсам, шитӀми джэдум ещхьу заукъуэдияуэ гур дашырт, гур зэрыхьэлъэр уагъащӀэу.— Хъуэпсэгъуэ нур, 301
+2 örnek
Шухэр псори зоныкъуэкъур, Къегъэлъагъуэ Бот и щӀопщыр, И пцӀэгъуэплъым зеукъуэдийри Шыхъуэм и шым япэ йощыр— Колхоз шыгъажэм. «Партыр ди пашэу», 43
Зиукъуэдиймэ, зэщӀэскъыскъэу, ГъущӀ гъуэгуу тӀуащӀэр къигъэпсалъэу, МакӀуэр, макӀуэр мафӀэгу псынщӀэр, МылӀэжыныр зэдипӀалъэу.— МылӀэжыныгъэм и мафӀэгум. «Дамыгъэ», 234
4. Хэхъуэн, зиубгъун, нэхъ ин хъун.
Зызэзупсеяуэ зэзауэ къэралхэм я щӀыр яхуэмыхъумэжу яфӀокӀуэд е хокӀуэдапэ, мыбдеж зауи бани хэмыту хэкум зеукъуэдий.— Лъапсэ, 88
5. ЗыщӀыпӀэкӀэ зыдзын, зыгуэр зыӀэрыбгъэхьэн мурадым хущӀэкъун.
Корей народ лъэщыр щӀокъур мамырыгъэм, Уэ хей унэр бгъэсу нафӀэр щӀыбогъэст, Зауэм лъыпсыр щыжэм аращ уэркӀэ фӀыгъуэр, Сабий цӀыкӀухэр жеймэ бомбэкӀэ уогъэс, Уезэуэну хэти уэри зоукъуэдийр, Бжьыдзэ инэралу бадзэ командир.— Бжьыдзэ инэралу… Партыр ди пашэу, 139
6. Зиубгъун, шэщӀа хъун.
Ныбжьэгъуу щауэр къэзышэжам я уэрэдым зеукъуэдий: Щауэ махуэ ныдошэ, Зыхуэтшэжыр Ӏэщхьэхукъэ, Ӏэщхьэху дахэр мэтэджыр, Ар щӀэтэджыр ди щауэщ.— Лъапсэ, 118
Kitapta geçtiği hali
ЗЫУКЪУЭДИИН (зеукъуэдий) лъэмыӀ. (15). 1. (2). Уи Ӏэ, уи лъэ шэщӀын. Зи дахагъэ игу ирихьым Ар еӀусэм мэгузасэ: Хъыджэбз нэкӀур псынщӀэу золъэ, Лъыуэ щӀэтыр зэщӀодие, Зиукъуэдиймэ ар мэщэӀур, пӀырыпӀ Ӏупэу зэуэ къочэ. «ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ», 412. Дэфэрэдж и къэжьын къакӀуэ хуэдэу зещӀ, хуэш къыхыхьауэ фӀэкӀ умыщӀэну зеукъуэдий, зыгуэрхэр къебж, и щхьэр блыным иреудэкӀыж, и щӀалэ цӀыкӀур фӀэмыӀуэхуж хуэдэу, «псы» жиӀати, фэндыр зэрыфэнду иратауэ хьэлэчу зытрекӀэж. Лъапсэ, 42. 2. (1). Зиужьын, жэпхъын. [Хъыджэбзым] и Ӏэпкълъэпкъым зиукъуэдиямэ, и фэ къихьамэ – зэфӀэкӀащ. Щынэхужьыкъуэ, 19. 3. (6). ЗышэщӀауэ екъун (гу с.ху. щӀэщӀа шыр). Ауэрэ къуэм дэлъэдащ гур, дэгъэзеигъуэ гуэр щынэсам, шитӀми джэдум ещхьу заукъуэдияуэ гур дашырт, гур зэрыхьэлъэр уагъащӀэу. Хъуэпсэгъуэ нур, 301. Шухэр псори зоныкъуэкъур, Къегъэлъагъуэ Бот и щӀопщыр, И пцӀэгъуэплъым зеукъуэдийри Шыхъуэм и шым япэ йощыр Колхоз шыгъажэм. «Партыр ди пашэу», 43. Зиукъуэдиймэ, зэщӀэскъыскъэу, ГъущӀ гъуэгуу тӀуащӀэр къигъэпсалъэу, МакӀуэр, макӀуэр мафӀэгу псынщӀэр, МылӀэжыныр зэдипӀалъэу. МылӀэжыныгъэм и мафӀэгум. «Дамыгъэ», 234. 4. (1). Хэхъуэн, зиубгъун, нэхъ ин хъун. Зызэзупсеяуэ зэзауэ къэралхэм я щӀыр яхуэмыхъумэжу яфӀокӀуэд е хокӀуэдапэ, мыбдеж зауи бани хэмыту хэкум зеукъуэдий. Лъапсэ, 88. 5. (1). ЗыщӀыпӀэкӀэ зыдзын, зыгуэр зыӀэрыбгъэхьэн мурадым хущӀэкъун. Корей народ лъэщыр щӀокъур мамырыгъэм, Уэ хей унэр бгъэсу нафӀэр щӀыбогъэст, Зауэм лъыпсыр щыжэм аращ уэркӀэ фӀыгъуэр, Сабий цӀыкӀухэр жеймэ бомбэкӀэ уогъэс, Уезэуэну хэти уэри зоукъуэдийр, Бжьыдзэ инэралу бадзэ командир. Бжьыдзэ инэралу… «Партыр ди пашэу», 139. 6. (1). зэхь. Зиубгъун, шэщӀа хъун. Ныбжьэгъуу щауэр къэзышэжам я уэрэдым зеукъуэдий: Щауэ махуэ ныдошэ, Зыхуэтшэжыр Ӏэщхьэхукъэ, Ӏэщхьэху дахэр мэтэджыр, Ар щӀэтэджыр ди щауэщ. Лъапсэ, 118.