еджэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ЕДЖЭН (еджэ/йоджэ); ÇAĞIRMAK (birini ~)
ЕДЖЭН; (еджэ/йоджэ); КЪЕДЖЭН (къеджэ/къоджэ); OKUMAK, ÜNLEMEK
ДЖЭН (МАДЖЭ), ЕДЖЭН (еджэ/ йоджэ), КЪЕДЖЭН (къеджэ/къреджэ), къеджэжьын/къеджэжын (къеджэжьы/къреджэж), КЪЕГЪЭБЛЭГЪЭН (къырегъэблагъэ/кърегъэблагъэ); ÜNLEMEK; ÇAĞIRMAK
Bu sonuç kitaptaki 3 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(йоджэ)
1. МакъкӀэ зэхуэбгъазэу, уи Ӏэр е уи щхьэр хуэпщӀу зыгуэр зыбгъэдэшэн, гу зылъегъэтэн, уи дежкӀэ зыкъегъэгъэзэн.
рупозвать, окликнуть кого-л.
Еджэт, СулътӀан, Тембот.— Шортэн Аскэрбий
2. Зыгуэр егъэблэгъэн (хьэщӀэу).
рупригласить, позвать кого-л. (напр. в гости)
Нобэ ди тхьэлъэӀущ, феджэ ди гъунэгъухэм.— Ӏуащхьэмахуэ
3. Зыгуэрым цӀэ гуэр фӀэщын, зыгуэрым цӀэ гуэркӀэ зыхуэгъэзэн.
руименовать кого-что-л. каким-л. или чьим-л. именем
Ди драмтеатрым ЩоджэнцӀыкӀу Алий и цӀэмкӀэ йоджэ.
+1 örnek
ЖыӀэт, Лолэ, сыт уи анэм узэреджэр.— Акъсырэ Залымхъан
(йоджэ)
1. МакъкӀэ е гукӀэ тхыгъэр зэкӀэлъыкӀуэу къихын.
ручитать
Тхылъым еджэн.
+1 örnek
Зауэм, лӀыгъэм папщӀэ тхыгъэ Ӏэджэм, дауи, феджа хънщ.— ЩоджэнцӀыкӀу Ӏэдэм
2. ӀэщӀагъэ, щӀэныгъэ гуэр зэгъэгъуэтын, зэрызэбгъэгъуэтыным хэтын.
руучиться, овладевать знаниями
Ди щӀалэ жанхэр Хэкупсэ хахуэщ, Хуиту еджахэщи, батэр ягъэш.— ПащӀэ Бэчмырзэ
+1 örnek
Еджэн зэрыфӀэфӀым щхьэкӀэ, Болэт губгъэн щӀыхуэпщӀын щыӀэкъым, щытхъун хуейщ.— КӀэрашэ Тембот
Kitapta geçtiği hali
еджэн I (йоджэ) неперех. гл. 1. позвать, окликнуть кого-л. / МакъкӀэ зэхуэбгъазэу, уи Ӏэр е уи щхьэр хуэпщӀу зыгуэр зыбгъэдэшэн, гу зылъегъэтэн, уи дежкӀэ зыкъегъэгъэзэн. * Еджэт, СулътӀан, Тембот. Ш. А. 2. пригласить, позвать кого-л. (напр. в гости) / Зыгуэр егъэблэгъэн (хьэщӀэу). * Нобэ ди тхьэлъэӀущ, феджэ ди гъунэгъухэм. Ӏуащхь. 3. именовать кого-что-л. каким-л. или чьим-л. именем / Зыгуэрым цӀэ гуэр фӀэщын, зыгуэрым цӀэ гуэркӀэ зыхуэгъэзэн. Ди драмтеатрым ЩоджэнцӀыкӀу Алий и цӀэмкӀэ йоджэ. * ЖыӀэт, Лолэ, сыт уи анэм узэреджэр. Акъ. З. II (йоджэ) неперех. гл. 1. читать / МакъкӀэ е гукӀэ тхыгъэр зэкӀэлъыкӀуэу къихын. Тхылъым еджэн. * Зауэм, лӀыгъэм папщӀэ тхыгъэ Ӏэджэм, дауи, феджа хънщ. Щ. Ӏ. 2. учиться, овладевать знаниями / ӀэщӀагъэ, щӀэныгъэ гуэр зэгъэгъуэтын, зэрызэбгъэгъуэтыным хэтын. * Ди щӀалэ жанхэр Хэкупсэ хахуэщ, Хуиту еджахэщи, батэр ягъэш. П. Б. Еджэн зэрыфӀэфӀым щхьэкӀэ, Болэт губгъэн щӀыхуэпщӀын щыӀэкъым, щытхъун хуейщ. КӀ. Т.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(йоджэ)
1. МакъкӀэ зэхуэбгъазэу, е Ӏэ хуэпщӀу зыгуэр зыбгъэдэшэн, уи дежкӀэ зыкъегъэгъэзэн.
Щымыхъужым, хьэжыр Чачэ еджащ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 70
+1 örnek
Сыноджащ, уэлэхьи, – жиӀэри [лӀым] и щхьэр Дэфэрэдж дежкӀэ ищӀащ, еплъыт мо цӀыхубзым, жыхуиӀэу.— Лъапсэ, 60
2. Зыгуэр Ӏуэху гуэркӀэ егъэблэгъэн (п.п. лэжьапӀэм, хьэщӀапӀэ).
Зыгуэр къысхуэшэ, жиӀэу сымаджэр дапщэрэ лъэӀуами, хьэжым зыщӀыпӀэ кӀуэн идакъым, гъунэгъуми еджакъым.— Хъуэпсэгъуэ нур, 74
3. Зэгуэрым цӀэуэ иӀэн. –551.
«Къэрал джатэкӀэ» зэджэу щыта Залымджэрий кӀэбгъу зищӀри ежьэжащ, Къылышбий и къуэжьыр Тэрчкъалэ кӀуэжауэ жаӀэ, топгъауэ командирыр и пӀэм иригъэувэри.— Хъуэпсэгъуэ нур, 188
+2 örnek
Унэр зезыхьэ Вындым нэхъыбэу зэреджэр Мэмэт-щӀакъуэт, ещӀэкъуауэу къызэрикӀухьым щхьэкӀэ.— Лъапсэ, 46
«ЖьыныбэкӀэ» зэджэ цӀыкӀухэр щтэри, щхьэж и занщӀэ и гъуэгуу, зэрехьэжьащ.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 550
(йоджэ)
1. МакъкӀэ е гукӀэ тхыгъэ гуэр къихын, гъэӀун.
Астемыр иригъаджэ цӀыкӀухэм Тинэ нэхърэ нэхъыфӀу еджэ яхэткъым.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 662
+2 örnek
Умыгузавэ, си анэ, Письмо къэптхами седжащ, Уигу къэмыкӀахэм нэгъунэ Уи псалъэ мащӀэм къисхащ.— Умыгузавэ, си анэ. «Бгы лъапэм деж», 48
Еджэ, – жызоӀэри Ахъсар итха тхылъымпӀэ тӀэкӀур и пащхьэм изолъхьэ.— МелыӀыч, 450
2. ӀэщӀагъэ, щӀэныгъэ гуэр зэгъэгъуэтыным хэтын.
[Дзэшу:] Зоотехник зищӀыну емыджами Ӏэщым фӀыуэ хищӀыкӀырт.— КӀапсэ кӀапэ, 7
+2 örnek
Саримэ и шыпхъу Рум Мэзкуу щоджэ артисткэ зищӀыну.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 624
[Думэсарэ:] Лу жыпӀэнущи, дыдымеижу жеӀэ, школым щӀэсщи йоджэ, ягъашхэ, яхуапэ.
Kitapta geçtiği hali
ЕДЖЭН I (йоджэ) лъэмыӀ. (221). 1. (32). МакъкӀэ зэхуэбгъазэу, е Ӏэ хуэпщӀу зыгуэр зыбгъэдэшэн, уи дежкӀэ зыкъегъэгъэзэн. Щымыхъужым, хьэжыр Чачэ еджащ. Хъуэпсэгъуэ нур, 70. Сыноджащ, уэлэхьи, – жиӀэри [лӀым] и щхьэр Дэфэрэдж дежкӀэ ищӀащ, еплъыт мо цӀыхубзым, жыхуиӀэу. Лъапсэ, 60. 2. (35). Зыгуэр Ӏуэху гуэркӀэ егъэблэгъэн (п.п. лэжьапӀэм, хьэщӀапӀэ). Зыгуэр къысхуэшэ, жиӀэу сымаджэр дапщэрэ лъэӀуами, хьэжым зыщӀыпӀэ кӀуэн идакъым, гъунэгъуми еджакъым. Хъуэпсэгъуэ нур, 74. 3. (154). Зэгуэрым цӀэуэ иӀэн. «Къэрал джатэкӀэ» зэджэу щыта Залымджэрий кӀэбгъу зищӀри ежьэжащ, Къылышбий и къуэжьыр Тэрчкъалэ кӀуэжауэ жаӀэ, топгъауэ командирыр и пӀэм иригъэувэри. Хъуэпсэгъуэ нур, 188. Унэр зезыхьэ Вындым нэхъыбэу зэреджэр Мэмэт-щӀакъуэт, ещӀэкъуауэу къызэрикӀухьым щхьэкӀэ. Лъапсэ, 46. «ЖьыныбэкӀэ» зэджэ цӀыкӀухэр щтэри, щхьэж и занщӀэ и гъуэгуу, зэрехьэжьащ. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 550–551.
ЕДЖЭН II (йоджэ) лъэмыӀ. (111). 1. (82). МакъкӀэ е гукӀэ тхыгъэ гуэр къихын, гъэӀун. Астемыр иригъаджэ цӀыкӀухэм Тинэ нэхърэ нэхъыфӀу еджэ яхэткъым. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 662. Умыгузавэ, си анэ, Письмо къэптхами седжащ, Уигу къэмыкӀахэм нэгъунэ Уи псалъэ мащӀэм къисхащ. Умыгузавэ, си анэ. «Бгы лъапэм деж», 48. Еджэ, – жызоӀэри Ахъсар итха тхылъымпӀэ тӀэкӀур и пащхьэм изолъхьэ. МелыӀыч, 450. 2. (29). ӀэщӀагъэ, щӀэныгъэ гуэр зэгъэгъуэтыным хэтын. [Дзэшу:] Зоотехник зищӀыну емыджами Ӏэщым фӀыуэ хищӀыкӀырт. КӀапсэ кӀапэ, 7. Саримэ и шыпхъу Рум Мэзкуу щоджэ артисткэ зищӀыну. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 624. [Думэсарэ:] Лу жыпӀэнущи, дыдымеижу жеӀэ, школым щӀэсщи йоджэ, ягъашхэ, яхуапэ.