гъэсэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
пӀын/пӀун, ГЪЭСЭН; EĞİTMEK, YETİŞTİRMEK, TERBİYE ETMEK
пӀун/пӀын, ГЪЭСЭН; EĞİTMEK, BÜYÜTMEK (besleyip ~; yetiştirmek)
ГЪЭСЭН (ЕГЪАСЭ); гъэнэӀосэн/ гъэнэӀуэсэн (ЕГЪЭНЭӀУАСЭ); EVCİLLEŞTİRMEK
ГЪЭСЭН (ЕГЪАСЭ); пӀун/пӀын (ЕПӀ(у); ЕГЪЭДЖЭН (регъаджэ/ирегъаджэ); YETİŞTİRMEK (eğitmek)
Bu sonuç kitaptaki 4 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(егъасэ)
1. Зыгуэрым хьэл-щэн гуэрхэр зыхегъэлъхьэн.
рувоспитывать кого-л.
ЦӀыкӀухэр гъэсэн.
2. Зыгуэр ӀэщӀагъэ гуэрым хуегъэджэн, ӀэщӀагъэ гуэр етын.
руобучать кого-л. (ремеслу, военному делу и т. п.)
Дзэр гъэсэн. ЩӀалэр пхъащӀэу гъэсэн. Хъыджэбзыр дэрбзэру гъэсэн.
+1 örnek
ЛӀыжьым и къуэр, езым хуэдэу, гъукӀэ Ӏэзэу игъэсэну мурад ищӀат.— ӀуэрыӀуатэ
3. Зыгуэр Ӏэсэ, жыӀэщӀэ щӀын (хьэкӀэкхъуэкӀэм нэхъ хужаӀэ).
рудрессировать (диких животных)
Хьэр гъэсэн. Мыщэр гъэсэн.
4. Шы, вы емылыджыр щӀэпщӀэ е утес хъууэ Ӏэсэ щӀын.
руобъездить (коня, вола)
Нэбгъэфыр гъэсэн. ВыщӀэр гъэсэн.
Ӏуэху, ӀэщӀагъэ гуэрым ӀэкӀуэлъакӀуэ хуащӀ, кӀэлъагъэплъ, хурагъаджэ (ныбжьыщӀэ).
руученик; подмастерье
ГъукӀэ гъэсэн. Дэрбзэр гъэсэн.
Kitapta geçtiği hali
гъэсэн I (егъасэ) перех. гл. 1. воспитывать кого-л. / Зыгуэрым хьэл-щэн гуэрхэр зыхегъэлъхьэн. ЦӀыкӀухэр гъэсэн. 2. обучать кого-л. (ремеслу, военному делу и т. п.) / Зыгуэр ӀэщӀагъэ гуэрым хуегъэджэн, ӀэщӀагъэ гуэр етын. Дзэр гъэсэн. ЩӀалэр пхъащӀэу гъэсэн. Хъыджэбзыр дэрбзэру гъэсэн. * ЛӀыжьым и къуэр, езым хуэдэу, гъукӀэ Ӏэзэу игъэсэну мурад ищӀат. фольк. 3. дрессировать (диких животных) / Зыгуэр Ӏэсэ, жыӀэщӀэ щӀын (хьэкӀэкхъуэкӀэм нэхъ хужаӀэ). Хьэр гъэсэн. Мыщэр гъэсэн. 4. объездить (коня, вола) / Шы, вы емылыджыр щӀэпщӀэ е утес хъууэ Ӏэсэ щӀын. Нэбгъэфыр гъэсэн. ВыщӀэр гъэсэн. II ученик; подмастерье / Ӏуэху, ӀэщӀагъэ гуэрым ӀэкӀуэлъакӀуэ хуащӀ, кӀэлъагъэплъ, хурагъаджэ (ныбжьыщӀэ). ГъукӀэ гъэсэн. Дэрбзэр гъэсэн.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(егъасэ)
лъэӀ. (30).
1. Зыгуэрым хьэл-щэн гуэрхэр зыхегъэлъхьэн.
АдэкӀэ уӀэгъэр ягъэхъужщ, къыпкърыупщӀыхьщ, школ гуэрми ягъакӀуэри мазищкӀэ ирагъэджащ, ягъэсащ [гъэр хъуар].— Щынэхужьыкъуэ, 71
+1 örnek
Пыжьынэ и къуэм и гъэсэным гугъу демыхь щхьэкӀэ, езым жиӀэм псори тригъэтынущи, и лӀым деж къыщыщӀэдзауэ унафэ зытримыщӀыхь щыӀэкъым.— Лъапсэ, 67
2. Зыгуэр ӀэщӀагъэ гуэрым хуегъэджэн, ӀэщӀагъэ гуэр етын.
– Ӏэзэм игъэсар къытекӀуэжмэ, мис аращ Ӏэзэ хъужыр, – жиӀэу Хьэкурынэ и мылъхукъуэм ищӀар кӀыщым къакӀуэм яригъэлъагъуу мэгуфӀэ.— Лъапсэ, 102
+1 örnek
Езы сэлэтхэри, мес, ягъасэ, шкӀэ хъупӀэм деж щызэхуашэсауэ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 301
3. Зыгуэр Ӏэсэ, жыӀэщӀэ щӀын (хьэкӀэкхъуэкӀэхэм нэхъ хужаӀэ).
Сэ сыпхуоусэ Бахъсэным – Уэ дэ дгъэсауэ уэ иным, Уи ткӀуэпс къарухэр солъытэ, Усэ сурэту сохутэ.— Кавказым и уэрэд. «Бгы лъапэхэм деж», 98
4. Шы, вы емылыджыр щӀэпщӀэ е утес хъууэ Ӏэсэ щӀын.
Е шы Ӏэлыр къиубыдыфу Хэт шым шэсу игъэса?— ГъащӀэм и къежьапӀэ. «Вагъуэ махуэ», 63
Kitapta geçtiği hali
ГЪЭСЭН (егъасэ) лъэӀ. (30). 1. (6). Зыгуэрым хьэл-щэн гуэрхэр зыхегъэлъхьэн. АдэкӀэ уӀэгъэр ягъэхъужщ, къыпкърыупщӀыхьщ, школ гуэрми ягъакӀуэри мазищкӀэ ирагъэджащ, ягъэсащ [гъэр хъуар]. Щынэхужьыкъуэ, 71. Пыжьынэ и къуэм и гъэсэным гугъу демыхь щхьэкӀэ, езым жиӀэм псори тригъэтынущи, и лӀым деж къыщыщӀэдзауэ унафэ зытримыщӀыхь щыӀэкъым. Лъапсэ, 67. 2. (18). Зыгуэр ӀэщӀагъэ гуэрым хуегъэджэн, ӀэщӀагъэ гуэр етын. – Ӏэзэм игъэсар къытекӀуэжмэ, мис аращ Ӏэзэ хъужыр, – жиӀэу Хьэкурынэ и мылъхукъуэм ищӀар кӀыщым къакӀуэм яригъэлъагъуу мэгуфӀэ. Лъапсэ, 102. Езы сэлэтхэри, мес, ягъасэ, шкӀэ хъупӀэм деж щызэхуашэсауэ. Хъуэпсэгъуэ нур, 301. 3. (1). Зыгуэр Ӏэсэ, жыӀэщӀэ щӀын (хьэкӀэкхъуэкӀэхэм нэхъ хужаӀэ). Сэ сыпхуоусэ Бахъсэным – Уэ дэ дгъэсауэ уэ иным, Уи ткӀуэпс къарухэр солъытэ, Усэ сурэту сохутэ. Кавказым и уэрэд. «Бгы лъапэхэм деж», 98. 4. (5). Шы, вы емылыджыр щӀэпщӀэ е утес хъууэ Ӏэсэ щӀын. Е шы Ӏэлыр къиубыдыфу Хэт шым шэсу игъэса? ГъащӀэм и къежьапӀэ. «Вагъуэ махуэ», 63.