гъэсын
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
ГЪЭСЫН/гъэстын, ГЪЭСЫНЫПХЪ(Э)/гъэстыныпхъ(э); YAKACAK
гъэстын/ГЪЭСЫН, ГЪЭСЫНЫПХЪЭ/гъэстыныпхъ; YAKIT
ГЪЭСЫН/гъэстын, ГЪЭСЫНЫПХЪЭ/гъэстыныпхъ, ФЭТАГЫН/ ФЭТЭДЖЭН, БЕНЗИН, СЭЛАРКЭ; YAKIT
ГЪЭСЫН/гъэстын (ЕГЪЭС(ы)/ егъэсты); ПЫГЪЭНЭН (ПЕГЪАНЭ); кӀэгъэнэн/щӀэгъэнэн (кӀегъанэ /щӀегъанэ); YAKMAK (yandırmak)
Bu sonuç kitaptaki 4 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(егъэсыж)
1. Зыгуэр мафӀэкӀэ гъэкӀуэдын.
русжечь, предать огню что-л.
Къэрэкъурэ гъэсын.
+1 örnek
Бэчмырзэ и адрей тхыгъэ псори фашистхэм ягъэсащ.— Теунэ Хьэчим
2. Зыгуэр ирибгъэнэхун щхьэкӀэ, фэтыджэн сыт хуэдэхэр гъэкӀуэдын; зыгуэр ирибгъэхуэбэн папщӀэ, пхъэ мафӀэкӀэ гъэкӀуэдын; зыгуэр бгъэлэжьэн щхьэкӀэ (п. п. машинэ), бензин сыт хуэдэхэр гъэкӀуэщӀын.
ружечь (топливо, горючее с целью освещения и т. п.)
. ФӀамыщӀ гъэсын къэщэхун. Иджы къуажэхэри гъэсынкӀэ гугъу ехьыжкъым: газкӀэ мэпщафӀэ, мывэ фӀамыщӀкӀэ хьэку ягъэплъ.
+1 örnek
Гъэсын къызэраша гур зэраунэщӀу, Мэжид шэрхъхэри дэрэбинэхэри игъэкъэбзащ.— ЩоджэнцӀыкӀу Ӏэдэм
Еплъ: гъэсыныпхъэ
Kitapta geçtiği hali
гъэсын I(егъэсыж) перех. гл. 1. сжечь, предать огню что-л. / Зыгуэр мафӀэкӀэ гъэкӀуэдын. Къэрэкъурэ гъэсын. * Бэчмырзэ и адрей тхыгъэ псори фашистхэм ягъэсащ. Т. Хь. 2. жечь (топливо, горючее с целью освещения и т. п.) / Зыгуэр ирибгъэнэхун щхьэкӀэ, фэтыджэн сыт хуэдэхэр гъэкӀуэдын; зыгуэр ирибгъэхуэбэн папщӀэ, пхъэ мафӀэкӀэ гъэкӀуэдын; зыгуэр бгъэлэжьэн щхьэкӀэ (п. п. машинэ), бензин сыт хуэдэхэр гъэкӀуэщӀын. II см. гъэсыныпхъэ. ФӀамыщӀ гъэсын къэщэхун. Иджы къуажэхэри гъэсынкӀэ гугъу ехьыжкъым: газкӀэ мэпщафӀэ, мывэ фӀамыщӀкӀэ хьэку ягъэплъ. * Гъэсын къызэраша гур зэраунэщӀу, Мэжид шэрхъхэри дэрэбинэхэри игъэкъэбзащ. Щ. Ӏ.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(егъэс)
1. Зыгуэр мафӀэкӀэ гъэкӀуэдын.
Бийм амбархэр игъэсами ДытӀысакъым дыгузавэу. «— ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ, 410
+2 örnek
Лу и пыӀэшхуэм и нэр къигъаплъэртэкъым, Матренэ ар щилъагъукӀэ, шхыдэрт «Жансэхъу и пыӀэр щхьэ сымыгъэсрэ» жиӀэу.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 555
Сосмакъ ТӀалиб архив зыгъэсым яхэту илъэгъуа щхьэкӀэ Апчарэ бгъэдыхьакъым.— Нал къута, 216
2. Зыгуэр ирибгъэнэхун щхьэкӀэ, фэтыджэн сыт хуэдэхэр гъэкӀуэдын; зыгуэр ирибгъэхуэбэн папщӀэ, пхъэ мафӀэкӀэ гъэкӀуэдын; зыгуэр бгъэлэжьэн щхьэкӀэ (п.п. машинэ) бензин сыт хуэдэхэр гъэкӀуэщӀын.
[Дисэ:] Сэ фэтыджэн лей згъэсакъым.— Алъхъо, 55
(Гъэсыныпхъэ)
МафӀэ иращӀу е машинэ ирагъэлажьэу къагъэсэбэпхэр: пхъэ, фӀамыщӀ, газ, фэтыджэн, бензин, нэгъуэщӀхэри.
Мышкъышым шызакъуэгукӀэ гъэсын къишауэ ещэр, урыс цӀыхубзым пхъэ ӀэплӀакӀуэфӀ къищэхуащи, ихьын дэнэ къэна, къыхуэӀэтыркъым, йолъэӀур къезыщам «уи гумкӀэ си унэм нысхуешалӀэ» жеӀэри.— МелыӀыч, 438
+1 örnek
ЩӀымахуэр къихьэри Бекъан ишхыни, пхъэ гъэсыни, зезыхьэни имыӀэу унэ нэщӀым къыщыщӀэнэм, щӀыӀэ узым нэхъри зэфӀигъэдыкъэжауэ лӀэри лӀыжь зытӀущ зэхуэсри щӀалъхьэжащ.— Къалэн, 435
Kitapta geçtiği hali
ГЪЭСЫН I (егъэс) лъэӀ. (27). 1. (26) Зыгуэр мафӀэкӀэ гъэкӀуэдын. Бийм амбархэр игъэсами ДытӀысакъым дыгузавэу. «ЩӀалэгъуэ щӀыналъэ», 410. Лу и пыӀэшхуэм и нэр къигъаплъэртэкъым, Матренэ ар щилъагъукӀэ, шхыдэрт «Жансэхъу и пыӀэр щхьэ сымыгъэсрэ» жиӀэу. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 555. Сосмакъ ТӀалиб архив зыгъэсым яхэту илъэгъуа щхьэкӀэ Апчарэ бгъэдыхьакъым. Нал къута, 216. 2. (1). Зыгуэр ирибгъэнэхун щхьэкӀэ, фэтыджэн сыт хуэдэхэр гъэкӀуэдын; зыгуэр ирибгъэхуэбэн папщӀэ, пхъэ мафӀэкӀэ гъэкӀуэдын; зыгуэр бгъэлэжьэн щхьэкӀэ (п.п. машинэ) бензин сыт хуэдэхэр гъэкӀуэщӀын. [Дисэ:] Сэ фэтыджэн лей згъэсакъым. Алъхъо, 55.
ГЪЭСЫН II (4). (Гъэсыныпхъэ) МафӀэ иращӀу е машинэ ирагъэлажьэу къагъэсэбэпхэр: пхъэ, фӀамыщӀ, газ, фэтыджэн, бензин, нэгъуэщӀхэри. Мышкъышым шызакъуэгукӀэ гъэсын къишауэ ещэр, урыс цӀыхубзым пхъэ ӀэплӀакӀуэфӀ къищэхуащи, ихьын дэнэ къэна, къыхуэӀэтыркъым, йолъэӀур къезыщам «уи гумкӀэ си унэм нысхуешалӀэ» жеӀэри. МелыӀыч, 438. ЩӀымахуэр къихьэри Бекъан ишхыни, пхъэ гъэсыни, зезыхьэни имыӀэу унэ нэщӀым къыщыщӀэнэм, щӀыӀэ узым нэхъри зэфӀигъэдыкъэжауэ лӀэри лӀыжь зытӀущ зэхуэсри щӀалъхьэжащ. Къалэн, 435.