бэнэн
Türkçe-Adıgece Sözlük, Fahri Huvaj
Kitapta geçtiği hali
БЭНЭН (МЭБАНЭ); GÜREŞMEK (~ işini yapmak)
бэнэн, хьакъун/хьэкъун; HAVLAMAK
хьакъун/хьэкъун, бэнэн; HAVLAMAK
хьэкъун/хьакъун, бэнэн; HAVLAMAK
БЭНЭН (МЭБАНЭ); фэбэнэн/хуэбэнэн (фэбанэ/хуобанэ); ЕБЭНЫН (ебэны/йобэн); MÜCADELE ETMEK
Bu sonuç kitaptaki 5 maddeden oluşuyor. Kitapta Doğu diyalekti koyu, Batı diyalekti düz, iki diyalektte ortak sözcükler BÜYÜK HARFLE yazılmıştır.
Адыгэбзэ Псалъалъэ, Багъы П.М.
(мэбанэ)
Банэ макъ гъэӀун. Хьэр мэбанэ.
рулаять
(мэбанэ)
1. Тедзэн мурадкӀэ зепщытын.
рубороться с кем-л.
Ирауд бэнэнкӀэ зигъэнщӀыркъым.— Псалъэжьхэр
2. Зыгуэрым (п. п. хуитыныгъэм) щӀэкъун, щӀэзэун.
рубороться за что-л.
Хуитыныгъэм щхьэкӀэ гуащӀэрыпсэухэр къимыкӀуэтыжу банэрт.
3. Зыкъом, куэд хъухэм зрачу зэуэ зыщӀыпӀэкӀэ ягъэзэн.
руринуться куда-л. (о многих)
ЦӀыху Ӏувым фоч уэ макъыр зэрызэхахыу куэбжэмкӀэ банэу щӀадзащ. Ӏуащхь.
Kitapta geçtiği hali
бэнэн I (мэбанэ) неперех. гл. лаять / Банэ макъ гъэӀун. Хьэр мэбанэ. II (мэбанэ) неперех. гл. 1. бороться с кем-л. / Тедзэн мурадкӀэ зепщытын. * Ирауд бэнэнкӀэ зигъэнщӀыркъым. (погов.) 2. бороться за что-л. / Зыгуэрым (п. п. хуитыныгъэм) щӀэкъун, щӀэзэун. Хуитыныгъэм щхьэкӀэ гуащӀэрыпсэухэр къимыкӀуэтыжу банэрт. 3. к.-з. ринуться куда-л. (о многих) / Зыкъом, куэд хъухэм зрачу зэуэ зыщӀыпӀэкӀэ ягъэзэн. ЦӀыху Ӏувым фоч уэ макъыр зэрызэхахыу куэбжэмкӀэ банэу щӀадзащ. Ӏуащхь.
КӀыщокъуэ Алим и Бзэм и Псалъалъэ, БищӀо Б.Ч.
(мэбанэ)
Банэ макъ игъэӀун (хьэм).
Хьэблэр къызэщӀаӀэтауэ зэрыгъэкӀий макъ къэӀурт, хьэхэр банэрт, Думэсарэ джэрт, къыдэӀэпыкъун хуейуэ.— Хъуэпсэгъуэ нур, 144
+2 örnek
ЩӀапӀэжь хъумакӀуэу къэнауэ Хьэжь, гъуэмбым къопщри, къыӀуощӀэ, КъэкӀуам ар къоплъыр мыбанэу, Ныбаджэу бгъукӀэ хьэр йощӀэр.— Пощтзехьэ пщащэ. «Шум и гъуэгу», 65
Хьэ тумэжь цӀыкӀури жыг щӀагъым щӀэту мэбанэ, йохъу-йолъыр, Ӏуфэр къежыхь, адакъэри джэдхэри зэгуигъэпу.— Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 476
(мэбанэ)
1. Зыгуэр тебдзэну, къарукӀэ ибудыну еныкъуэкъун.
Къарур сыбанэу мащӀэ хъуами, Сраудыну къысфӀэмыщӀ.— Къуршыщхьэ лъагэр… Дамыгъэ, 227
+2 örnek
Къызэрыгъэгубжьа нэужь, бэнэн щӀадзэрт [щӀалэ цӀыкӀухэм].— Хъуэпсэгъуэ нур, 152
ЛӀы ябгэр ятэу щыбэнэнум, Щхьэщэ зымыщӀу лӀы къыхех.— Бэнэнум. «Батырыбжьэ», 115
2. Зыгуэрым (щхьэхуитыныгъэм, захуагъэм, н.къ.) щӀэкъун, щӀэзэун.
Лейм пэщӀэувэу щебэнкӀэ, КъаукӀри пхыру къытохуэ, Бий гущӀэгъуншэм и нейхэр Ди цӀыху мин Ӏэджэм къатохуэ.— ЩӀым и макъ. «Шум и гъуэгу», 38
+1 örnek
Къазджэрий и гъусэ мо къущхьэ щӀалэр зэуащ, бэнащ, советскэм папщӀэ и щхьэ хилъхьэным тӀэкӀут къэнар.— Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 650
Kitapta geçtiği hali
БЭНЭН I (мэбанэ) лъэмыӀ. (19). Банэ макъ игъэӀун (хьэм). Хьэблэр къызэщӀаӀэтауэ зэрыгъэкӀий макъ къэӀурт, хьэхэр банэрт, Думэсарэ джэрт, къыдэӀэпыкъун хуейуэ. Хъуэпсэгъуэ нур, 144. ЩӀапӀэжь хъумакӀуэу къэнауэ Хьэжь, гъуэмбым къопщри, къыӀуощӀэ, КъэкӀуам ар къоплъыр мыбанэу, Ныбаджэу бгъукӀэ хьэр йощӀэр. Пощтзехьэ пщащэ. «Шум и гъуэгу», 65. Хьэ тумэжь цӀыкӀури жыг щӀагъым щӀэту мэбанэ, йохъу-йолъыр, Ӏуфэр къежыхь, адакъэри джэдхэри зэгуигъэпу. Бабыщыкъуэ адакъэпщ, 476.
БЭНЭН II (мэбанэ) лъэмыӀ. (5). 1. (3). Зыгуэр тебдзэну, къарукӀэ ибудыну еныкъуэкъун. Къарур сыбанэу мащӀэ хъуами, Сраудыну къысфӀэмыщӀ. Къуршыщхьэ лъагэр… «Дамыгъэ», 227. Къызэрыгъэгубжьа нэужь, бэнэн щӀадзэрт [щӀалэ цӀыкӀухэм]. Хъуэпсэгъуэ нур, 152. ЛӀы ябгэр ятэу щыбэнэнум, Щхьэщэ зымыщӀу лӀы къыхех. Бэнэнум. «Батырыбжьэ», 115. 2. (2). Зыгуэрым (щхьэхуитыныгъэм, захуагъэм, н.къ.) щӀэкъун, щӀэзэун. Лейм пэщӀэувэу щебэнкӀэ, КъаукӀри пхыру къытохуэ, Бий гущӀэгъуншэм и нейхэр Ди цӀыху мин Ӏэджэм къатохуэ. ЩӀым и макъ. «Шум и гъуэгу», 38. Къазджэрий и гъусэ мо къущхьэ щӀалэр зэуащ, бэнащ, советскэм папщӀэ и щхьэ хилъхьэным тӀэкӀут къэнар. Мазэ ныкъуэ щхъуантӀэ, 650.